Ova slatka voćka je najbolja zamjena za čokoladice: Snižava holesterol, hrani crijeva i rješava zatvor

08.06.2026. | 22:47

Kao sušeni plodovi urmine palme, urme su dugo predstavljale nezaobilazan sastojak kuhinje Bliskog istoka i sjeverne Afrike, gdje se koriste u aromatičnim tažinima, zasitnim varivima i nježnim poslasticama. Međutim, novija istraživanja pokazala su da ovo drevno voće može pomoći u rješavanju nekih savremenih zdravstvenih problema, među kojima su povišen holesterol, zatvor i narušena ravnoteža crijevne mikrobiote.

Urme ne treba posmatrati kao namirnicu koja sama po sebi snižava holesterol. Međutim, zamjena visoko prerađenih slatkih grickalica cijelim urmama, kao dio uravnotežene ishrane mediteranskog tipa, može biti korisna za zdravlje srca i krvnih sudova – kaže registrovana nutricionistkinja Nikol Ladlam-Rejn.

Nedavno objavljeni podaci kompanije Ocado pokazali su da je prodaja medžul urmi zabilježila rast od čak 100 odsto u odnosu na prethodnu godinu.

Iz ove kompanije navode da je veliki dio tog porasta posljedica popularnih recepata koji se dijele na društvenim mrežama, ali i sve veće želje potrošača da zamijene čokoladice i druge izvore „praznih kalorija“ hranljivijim slatkim alternativama.

Imajući to u vidu, stručnjaci objašnjavaju kako urme mogu da se konzumiraju na zdrav način i postanu dio uravnotežene ishrane.

Šta je toliko posebno kod urmi?

Osim prirodno slatkog ukusa koji podsjeća na karamelu i ljepljive teksture, urme kriju i impresivan nutritivni sastav.

Prije svega, bogate su vlaknima. Porcija od 100 grama urmi sadrži oko 8 grama nerastvorljivih vlakana, poznatih i kao „gruba vlakna“, koja mogu pomoći u održavanju redovne probave.

Manje istraživanje iz 2015. godine pokazalo je da su osobe koje su svakodnevno jele urme tokom 21 dana imale češće pražnjenje crijeva, bez pojave dijareje.

Urme, koje se mogu kupiti po relativno pristupačnoj cijeni, bogate su i važnim mineralima poput kalijuma, magnezijuma, bakra, gvožđa i mangana. Ovi nutrijenti neophodni su organizmu za pravilan rad srca, mišića i nerava, stvaranje crvenih krvnih zrnaca, očuvanje zdravlja kostiju i proizvodnju energije.

Takođe sadrže vitamin B6, koji podržava funkciju mozga, imunitet i metabolizam, kao i antioksidanse poput flavonoida, karotenoida i fenolnih kiselina, koji pomažu u zaštiti organizma od upala i oksidativnog stresa.

Ipak, urme imaju i jednu manu – veoma su bogate prirodnim šećerima i kalorijama. Porcija od 100 grama, odnosno tri do četiri veće urme, sadrži između 275 i 315 kalorija, kao i oko 65 grama šećera, uglavnom u obliku fruktoze i glukoze.

Zbog toga osobe sa dijabetesom ili problemima sa regulacijom šećera u krvi treba da budu oprezne sa količinom koju konzumiraju. Takođe, svi bi trebalo da imaju na umu da visok unos šećera može negativno uticati na zdravlje zuba.

Kakva je veza između urmi i zdravlja crijeva?

Pregledna studija objavljena 2025. godine u turskom časopisu za poljoprivredu analizirala je ranija istraživanja o zdravstvenim koristima urmi i zaključila da one djeluju kao prirodni prebiotik, odnosno hrana za korisne bakterije u crijevima.

Autori navode da su urme bogate prirodnim šećerima i polisaharidima sličnim vlaknima, koji podstiču rast korisnih bakterija, posebno bifidobakterija u debelom crijevu i laktobacila u tankom crijevu.

Ove bakterije povezane su sa boljim varenjem i snažnijim imunološkim sistemom.

Konzumacija urmi takođe podstiče stvaranje kratkolančanih masnih kiselina, jedinjenja koja nastaju kada crijevne bakterije razgrađuju vlakna. Ona pomažu pravilnom radu crijeva i mogu doprinijeti efikasnijem metabolizmu.

Mogu li urme da pomognu u snižavanju holesterola?

Urme su prirodno bogate biljnim jedinjenjima kao što su karotenoidi, flavonoidi, fenoli i antocijanini. Riječ je o antioksidansima koji mogu pomoći u smanjenju upalnih procesa u organizmu i zaštiti ćelija od oštećenja izazvanih slobodnim radikalima, koja se dovode u vezu sa određenim vrstama raka.

Pored toga, sadrže i sterole – biljna jedinjenja čija je struktura slična holesterolu. Steroli mogu doprinijeti smanjenju apsorpcije holesterola u organizmu i na taj način pomoći u održavanju njegovog zdravog nivoa u krvi.

Zbog svoje strukture, steroli mogu da se takmiče sa holesterolom za apsorpciju u crijevima, što potencijalno može doprinijeti održavanju zdravijeg nivoa holesterola u krvi.

Važnu ulogu igra i visok sadržaj vlakana.

Vlakna koja sadrže urme, posebno rastvorljiva vlakna, mogu pomoći u održavanju zdravog nivoa holesterola tako što smanjuju njegovu apsorpciju u crijevima. Urme takođe sadrže polifenole i kalijum, koji šire gledano mogu doprinijeti zdravlju srca – objašnjava Ladlam-Rejn.

Pojedina istraživanja, uključujući meta-analizu iz 2024. godine, kao i studije sprovedene na osobama sa dijabetesom, pokazala su da redovna konzumacija urmi može pomoći u snižavanju ukupnog holesterola i triglicerida u krvi.

Međutim, kada je riječ o LDL holesterolu, poznatom kao „loš“ holesterol, rezultati nisu potpuno usaglašeni. Neke studije pokazale su njegovo smanjenje, dok druge nisu zabilježile značajne promjene. S druge strane, više istraživanja sugeriše da redovan unos urmi može doprinijeti povećanju nivoa HDL holesterola, odnosno „dobrog“ holesterola.

Jedna urma može sadržati i do 70 kalorija, pa popularni recepti sa društvenih mreža lako mogu pretvoriti ovu zdravu namirnicu u pravu kalorijsku bombu, prenosi “Ona.rs”.