FOTO: BL PORTAL
Šta nam zapravo prodaju u marketima: Istina o oznakama na jajima, salmoneli i zašto je ovaj broj toliko bitan! FOTO
13.11.2026. | 07:52 Dodaj BL Portal kao Google izvorBroj na kutiji jaja izuzetno je bitan detalj i potrošači bi trebali obratiti posebnu pažnju na njega prilikom svake kupovine. Taj specifičan broj na pakovanju zapravo jasno označava da li koke nosilje žive na slobodi ili se drže zarobljene u kavezu.
Kako bi te oznake zaista odgovarale istini, kontrola proizvodnje i prometa jaja u Republici Srpskoj sprovodi se kroz izuzetno strog sistem od same primarne proizvodnje i pakovanja pa sve do polica u marketima.
„Sve se sprovodi kako bi se osigurala maksimalna bezbjednost hrane i u potpunosti zaštitilo zdravlje potrošača“, pojašnjavaju iz Republičke uprave za inspekcijske poslove za BL portal.
Šta zapravo znače brojevi na kutijama jaja
Prema popularnim uputstvima, klasifikacija je vrlo jasna i direktno utiče na kvalitet onoga što jedemo. Broj jedan predstavlja ubjedljivo najbolju opciju odnosno slobodni uzgoj, što znači da koke imaju stalan pristup otvorenom prostoru gdje se slobodno kreću, te se hrane kvalitetnim koncentratom i mnogo boljom hranom.
Nešto lošija komercijalna opcija označena je brojem dva i predstavlja podni uzgoj u kojem koke nisu u kavezima, ali jesu masovno natrpane i zatvorene u velikim halama, zbog čega se ovakav uzgoj ne preporučuje ljubiteljima zdrave ishrane.
Kao apsolutno najgora opcija navodi se broj tri koji označava baterijski uzgoj, gdje koke cijeli svoj mukotrpni životni vijek provode zbijene u kavezima na spratovima pod vještačkim osvjetljenjem, što je slikovito opisano kao pravi pakao za životinje.
Sljedivost hrane i rigorozna pravila pakovanja klase A i B
Kada stignu u centre za pakovanje, jaja se pažljivo sortiraju prema kvalitetu u klase A i B, te se dodatno razvrstavaju po težini na dobro poznate oznake od S do XL. U ovim objektima se vrši stroga kontrola sljedivosti hrane i provjerava se tačno porijeklo svake palete.
„Svaka pošiljka sa farme mora imati prateću dokumentaciju na osnovu koje se nedvosmisleno utvrđuje odakle jaja potiču i da li oznake o uzgoju odgovaraju stvarnom stanju“, objašnjavaju nadležni inspektori za BL portal.
U samim centrima za pakovanje vrši se označavanje i na svakom jajetu klase A mora biti jasno utisnut kod koji označava način uzgoja (upravo pomenuti brojevi 1, 2 ili 3), državu porijekla i identifikacioni broj samog proizvođača. Pored provjere higijenskih procedura pri rukovanju i čišćenju, važno je napomenuti da su jaja klase A namijenjena za direktnu prodaju potrošačima, dok klasa B ide isključivo za industrijsku preradu. Nadležni jasno upozoravaju da se kompletno razvrstavanje, označavanje i pakovanje mora završiti u roku od deset dana od dana nošenja.
„Datum minimalnog roka trajanja je apsolutno fiksan i ne može biti duži od dvadeset i osam dana od nošenja“, poručuju iz Inspektorata.
View this post on Instagram
Stroge kontrole na farmama i zaštita od salmonele
Da bi svi ovi brojevi i slova bili tačni, farme za uzgoj koka nosilja i objekti za pakovanje moraju biti upisani u zvanične registre koje vodi nadležno ministarstvo, nakon čega postaju predmet redovnih i rigoroznih provjera zajedno sa veleprodajnim skladištima, distributivnim centrima i supermarketima. Nadležna republička i lokalna inspekcija na samim farmama detaljno kontroliše zdravlje životinja i higijenu cjelokupnog objekta.
„Jedna od najvažnijih provjera odnosi se na stalni monitoring na salmonelu, kako bi se osiguralo da jata apsolutno nisu zaražena navedenom bakterijom“, navode iz Inspektorata.
Pored toga, inspektori redovno prate provođenje zdravstvene zaštite i liječenja životinja jer to direktno utiče na bezbjednost konzumne hrane. Proizvođači su po zakonu obavezni da vode potpuno tačne evidencije o broju životinja, uginućima, proizvodnji i svim veterinarskim intervencijama.
„Sve te evidencije moraju se redovno predočiti postupajućem inspektoru na uvid prilikom svake kontrole“, naglašavaju iz ove institucije za BL portal.
Uvoz pod lupom i evropski standardi kvaliteta
Kada je riječ o uvozu ove osjetljive namirnice na naše tržište, kontrolu na graničnim prelazima vrši veterinarska inspekcija Kancelarije za veterinarstvo Bosne i Hercegovine koja nakon detaljnog pregleda izdaje rješenje o odobrenju uvoza. Nakon granice, roba dolazi na carinsku ispostavu gdje konačni pregled vrši republička inspekcija za hranu.
„U ovoj godini prilikom uvoza pregledali smo stotinu pedeset i tri pošiljke jaja i proizvoda od jaja i sve su ocijenjene kao potpuno ispravne“, otkrivaju iz Republičke uprave za inspekcijske poslove za BL portal.
Svaku uvoznu pošiljku obavezno mora pratiti veterinarsko zdravstveni sertifikat kojim zemlja izvoznica garantuje da su jaja bezbjedna, a domaći inspektori po potrebi vrše i dodatno uzorkovanje za laboratorijsku analizu. Kao krunu ovakvog strogog nadzora, nadležni ocjenjuju da je naš sistem visoko pozicioniran u Evropi.
„Činjenica da je Bosni i Hercegovini odobren izvoz jaja u Evropsku uniju za industrijske potrebe predstavlja najbolji dokaz da naš sistem kontrole i proizvodnje ispunjava najstrože standarde kvaliteta“, zaključuju iz Inspektorata za BL portal.
Zahvaljujući strogim redovnim kontrolama inspektora i sve većoj informisanosti o tome šta znače brojevi i slova na pakovanjima, građani napokon imaju mogućnost da donesu zdraviju i sigurniju odluku prilikom svake kupovine.
