Velika dilema riješena: Da li ispijanje vode tokom jela pomaže ili uništava varenje
05.04.2026. | 11:12Da li vodu treba piti tokom obroka ili ne je jedna je od onih tema gdje se narodna vjerovanja često sukobljavaju sa naukom. Poznato je da pojam probave podrazumijeva proces koji uključuje cijelo tijelo i započinje prije nego što uzmemo prvi zalogaj.
Naime, probavni sistem ne čeka da hrana stigne, već se priprema unapred. Takođe, zna se da cijeli proces putovanja hrane kroz sistem za varenje može da traje od 10 do skoro 60 sati. Kakav značaj u tom procesu ima voda?
Kako funkcioniše sistem za varenje hrane?
Čim čovjek vidi ili osjeti miris hrane, mozak šalje signal pljuvačnim žlijezdama da počnu lučiti pljuvačku. Pljuvačka sadrži enzime koji odmah započinju razgradnju ugljenih hidrata već u ustima. Žvakanje hrane pri tome igra ključnu ulogu. Ne služi samo da olakša gutanje, već povećava površinu hrane kako bi enzimi kasnije efektnije delovali. Nakon gutanja, hrana prolazi kroz jednjak talasastim pokretima mišića poznatim kao peristaltika. Za samo nekoliko sekundi stiže u želudac, gdje započinje intenzivnija razgradnja.
Želudac je izrazito kiselo okruženje koje razgrađuje hranu mehanički i hemijski. Mišići miješaju sadržaj, dok želudačna kiselina i enzimi započinju razgradnju proteina. Tokom nekoliko sati hrana se pretvara u polutečnu masu. Zatim prelazi u tanko crijevo, koje je glavno mjesto apsorpcije. Tu žuč iz jetre razgrađuje masti, a enzimi iz pankreasa nastavljaju probavni proces. Upravo se u ovom dijelu hranjive materije apsorbuju u krvotok i prenose po tijelu. Ostatak putuje u debelo crijevo, gdje se ponovno apsorbuje voda, a tijelo na kraju izbacuje otpad. Cijeli proces putovanje hrane kroz probavni sistem može da traje od 10 do skoro 60 sati.
Da li treba da pijemo vodu tokom obroka?
Postoji uvreženo mišljenje da voda tokom jela ometa varenje. U većini slučajeva upravo je suprotno, kaže dr Rucha Shah, gastroenterolog iz HonorHealth zdravstvenog sistema , i dodaje da voda pomaže hrani da lakše prolazi kroz probavni sistem, omekšava je i olakšava razgradnju, a i podstiče apsorpciju hranjivih materija. Takođe, igra važnu ulogu u prevenciji zatvora jer održava stolicu mekom.
Još jedna prednost ispijanja vode tokom obroka je što utiče na svjesno jedenje, odnosno – pomaže nam da na vrijeme prepoznamo osjećaj sitosti. Ipak, kako ističe dr Shah, važno je da se ne pretjeruje. Prevelike količine tečnosti tokom obroka mogu da uzrokuju osjećaj nadutosti ili nelagode. Tako osobe koje pate od refluksa mogu da dožive pogoršanje simptoma ako piju puno vode uz hranu.
Jednostavne navike za bolje varenje
Za normalan proces varenja nisu potrebni komplikovani režimi ishran, podsjeća dr Shah. Male, svakodnevne navike mogu da naprave veliku razliku te dr Shah predlaže:
– Dobro sažvaćite svaki zalogaj hrane
– Sporije jedite, jer uz temeljno sažvaknu hranu tako se smanjuje opterećenje želuca i može da se spriječi nadutost
– Prošetajte nakon obroka. Lagana šetnja nakon jela podstiče rad crijeva i pomaže da hrana brže i efikasnije prolazi kroz probavni sistem
– Unosite tečnost tokom cijelog dana. Voda nije važna samo tokom obroka. Dovoljan unos tečnosti podstiče rad enzima i opšte zdravlje sistema za varenje. Iako potrebe variraju, mnogima odgovara unos od oko 1,5 do 2,5 litara vode dnevno, osim ako ljekar ne preporuči drugačije, prenosi eKlinika.rs.
