Svinjokolj i opasnost od trihinele: Gdje pravimo najveću grešku FOTO

Nikola Simić | BL Portal

10.11.2026. | 15:34 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Predstojeća sezona tradicionalnog svinjokolja i pripreme suhomesnatih proizvoda širom Srpske ponovo u fokus stavlja opasnost od trihineloze. Iako građani često imaju najviše povjerenja u meso iz vlastitog domaćinstva, stručnjaci upozoravaju da se upravo tu krije najveći rizik.

Republička uprava za inspekcijske poslove svakodnevno vrši nadzor nad mesnicama i klaonicama, te su tokom ove godine obavili 660 takvih kontrola. Zbog strogih pravila godinama unazad nije bilo prijavljenih slučajeva prodaje zaraženog mesa, ali tradicionalni svinjokolj za vlastite potrebe ne podliježe njihovim službenim kontrolama.

„Odgovornost za bezbjednost hrane u vlastitom domaćinstvu je isključivo na vlasniku, koji mora ispitati trupove zaklanih životinja na prisustvo larvi trihinele odmah nakon klanja“, upozoravaju iz nadležne inspekcije za BL portal.

Ukoliko bi se desilo da nesavjesni domaćini izbjegnu ovu obavezu i odluče da sporno meso prodaju na tržištu, iz Inspektorata napominju da to povlači ozbiljne zakonske sankcije.

„Stavljanje u promet zaraženog mesa od strane fizičkih lica i narušavanje zdravlja drugih ljudi Krivičnim zakonom Republike Srpske definisano je kao krivično djelo“, naglašavaju iz ove institucije.

Koliko kobno može biti izbjegavanje ove obaveze, najbolje pokazuju podaci o velikim epidemijama koje su se prethodnih godina dešavale u Republici Srpskoj, gdje je na desetine građana završilo na bolničkom liječenju.

„Samo u Zvorniku je u dva odvojena slučaja tokom 2017. i 2018. godine više od trideset ljudi oboljelo isključivo zbog konzumiranja nepregledanog mesa“, pojašnjava za BL portal Darko Despotović, zamjenik rukovodioca Laboratorije u Veterinarskom institutu Republike Srpske “Dr Vaso Butozan” iz Banjaluke.

On podsjeća da opasnost ne jenjava ni danas, te navodi primjer masovne zaraze u Semberiji koja je odjeknula u javnosti.

„Posljednja veća epidemija desila se u Bijeljini 2022. godine kada su oboljela dvadeset i tri lica koja su konzumirala kobasice napravljene od nepregledanog mesa domaće i divlje svinje“, dodaje Despotović.

Ova opasna bolest se kod životinja uopšte ne ispoljava klinički, zbog čega domaćini golim okom ne mogu prepoznati da se u naizgled zdravom mesu krije parazit koji lako opstaje u nedovoljno termički obrađenim proizvodima.

„Samo jedna trihinelozna svinja inficiraće sve koji koriste njeno meso, a to hipotetički može biti na stotine ljudi, zbog čega je pregled svake jedinke neophodan“, ističe Despotović.

Ukoliko ipak dođe do konzumacije zaraženog mesa, građani imaju samo oko tri dana da medicinski reaguju, nakon čega larve napuštaju želudac i prelaze u krvotok.

„Ovaj period od tri dana od konzumacije se mora iskoristiti da se pregleda sumnjivo meso, a u slučaju bilo kakve sumnje na infekciju neophodno je hitno javljanje ljekaru“, upozorava Despotović za BL portal.

Republika Srpska je endemsko područje ove bolesti, pa je brzi veterinarski pregled uzorka dijafragme, koji košta svega od 15 do 20 maraka za domaće životinje, jedini siguran način prevencije i zaštite.

Tako se tradicionalna priprema hrane, isključivo zbog male uštede novca i preskakanja procedura, nerijetko pretvara u opasnost koja lakomislenim građanima donosi ozbiljne i trajne posljedice po zdravlje.