BiH danas pred SB UN-a: Pripremljeno produženje mandata EUFOR-a, podjele oko OHR-a ostaju

30.10.2026. | 11:36 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija danas će u Njujorku raspravljati o situaciji u BiH i, prema najavama, glasati o produženju mandata misije EUFOR Althea za još godinu dana. Nacrt rezolucije pripremljen je za glasanje bez prigovora članica tokom prethodne procedure usaglašavanja.

Prema zvaničnom rasporedu UN, rasprava o BiH predviđena je poslije sjednice o Kolumbiji, koja počinje u 10 časova po njujorškom, odnosno u 15 časova po našem vremenu. Tačan početak tačke o BiH zavisiće od trajanja prethodne sjednice.

Nezavisna organizacija Security Council Report u analizi objavljenoj 29. oktobra navodi da britanski nacrt predviđa produženje ovlašćenja EUFOR-u za 12 mjeseci, bez novih elemenata u odnosu na prošlogodišnju rezoluciju.

Velika Britanija dostavila je početni nacrt 14. oktobra. Tekst je prošao proceduru prećutnog odobravanja bez komentara i prigovora, a konačna verzija za glasanje pripremljena je 27. oktobra.

Prema procjeni te organizacije, ovakav pristup omogućio je očuvanje saglasnosti o EUFOR-u bez otvaranja spornih pitanja o OHR-u u pregovorima o rezoluciji. Istovremeno se očekuje da Rusija i Kina tokom rasprave ponove primjedbe na ulogu OHR-a.

Važeće odobrenje za misiju ističe 31. oktobra. Prošlogodišnja rezolucija 2795, kojom je produžen mandat EUFOR-a, usvojena je jednoglasno.

Krišok neće doći u Njujork

Vršilac dužnosti visokog predstavnika Luis Krišok neće prisustvovati sjednici, potvrđeno je ranije iz OHR-a za Klix. Njegov šestomjesečni izvještaj dostavljen je Ujedinjenim nacijama.

Očekuje se obraćanje predsjedavajućeg Predsjedništva BiH Denisa Bećirovića, kao i učešće predstavnika Srbije i Hrvatske.

Izvještaj OHR-a, označen kao dokument S/2026/848, dostavljen je članicama Savjeta 27. oktobra i obuhvata period od 16. aprila do 15. oktobra ove godine. Prema dijelovima dokumenta koje je prenio Radio Slobodna Evropa, OHR upozorava na nastavak blokada državnih institucija i ocjenjuje da pokušaji njihovog zaobilaženja i uspostavljanja odvojenih struktura u Republici Srpskoj vode ka postepenom faktičkom odvajanju entiteta od BiH.

Dokument se osvrće i na opšte izbore 4. oktobra, uz ocjenu da je primjena novih tehnologija doprinijela transparentnosti i bržoj objavi rezultata.

Rukovodstvo Republike Srpske odbacilo je ocjene iz izvještaja. Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik nazvao ga je selektivnim i optužujućim, dok je srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović ocijenila da sadrži netačne informacije.

Čekaju se poruke Vašingtona

Na prethodnoj raspravi o BiH, održanoj 12. maja, SAD su podržale izbor novog visokog predstavnika sa ograničenijim nadležnostima i većom odgovornošću domaćih lidera. Danska, Letonija i Velika Britanija zagovarale su zadržavanje punih ovlašćenja te funkcije.

Upravni odbor Savjeta za sprovođenje mira još nije postigao dogovor o nasljedniku Kristijana Šmita, zbog čega Krišok nastavlja da obavlja dužnost vršioca dužnosti visokog predstavnika.