Pijete li kafu svaki dan? Evo šta to znači za vaš rizik od demencije

14.05.2026. | 07:48

Pijete li kafu svaki dan? Istraživanja pokazuju da ispijanje kafe i čaja ima dugoročne efekte i može da djeluje na razvoj demencije.

Umjerena konzumacija kafe ili čaja mogla bi da bude jedan od elemenata koji doprinose očuvanju kognitivnog zdravlja. Umjereno ispijanje kafe i čaja povezano je sa manjim rizikom od razvoja demencije. To je odlična vijest za svakoga kome je dan bez kofeina nezamisliv.

Novo veliko istraživanje pokazuje da umjereno konzumiranje kafe može smanjiti rizik od demencije i usporiti pad pamćenja kako starimo. Rezultati sugerišu da postoji određena količina kofeina koja se povezuje sa boljim očuvanjem kognitivnih funkcija tokom vremena.

Prema nalazima naučnika koji su analizirali podatke iz velikih, dugotrajnih studija koje su pratile životne navike i zdravlje više od 130.000 ljudi tokom više decenija, najveći zaštitni efekat na mozak primjećen je kod onih koji dnevno popiju oko 2 do 3 šolje obične (kofeinske) kafe. Ovaj nivo povezan je sa značajno nižim rizikom od razvoja demencije i sporijim opadanjem sposobnosti pamćenja u kasnijim godinama života.

Ova studija je pokazala da pijenje kafe i čaja sa kofeinom pozitivno utiče na prevenciju demencije, a naučnici su takođe istakli koliko šoljica dnevno se preporučuje piti.

Dugoročni efekti kofeina na mozak

Kafa i čaj sadrže brojne bioaktivne supstance koje su u prethodnim istraživanjima povezane sa potencijalnim neuroprotektivnim efektima. Međutim, ranije studije su često davale nedosljedne rezultate jer su se zasnivale na jednoj proceni ishrane i kratkom periodu praćenja učesnika.

Najnovija analiza obuhvatila je veliki broj ispitanika i pratila ih decenijama, omogućavajući preciznije procene dugoročnih efekata unosa kofeina na kognitivno zdravlje.

Šta su rezultati pokazali

Studija je pokazala da su ljudi koji su umjereno konzumirali kafu ili čaj imali manje šanse da razviju demenciju u poređenju sa onima koji nisu konzumirali kofeinska pića.

Umeren unos se generalno odnosi na nekoliko šoljica dnevno, ali autori naglašavaju da rezultati ne znače da veće količine donose dodatnu zaštitu.

Mogući mehanizmi djelovanja

Naučnici pretpostavljaju da bi efekat mogao biti povezan sa antioksidativnim i antiinflamatornim svojstvima određenih jedinjenja u kafi i čaju, kao i sa efektom kofeina na moždanu aktivnost.

Međutim, iako su rezultati ohrabrujući, ovo je opservaciona studija. To znači da ne dokazuje direktnu uzročno-posledičnu vezu. Potrebna su dodatna istraživanja kako bi se potvrdio efekat i odredile optimalne količine.

Kafa kao prirodni antistres ritual: Ovo je idealna doza za mirniji dan

Umjerenost je ključna

Stručnjaci upozoravaju da se konzumacija kofeina mora posmatrati u kontekstu celokupnog načina života. Uravnotežena ishrana, redovna fizička aktivnost i kontrola kardiovaskularnih faktora rizika ostaju temelji prevencije demencije.

Zaključak

Pijete li kafu svaki dan? Redovna, ali umjerena konzumacija kafe ili čaja mogla bi biti jedan od elemenata koji doprinose očuvanju kognitivnog zdravlja. Ne može se smatrati nezavisnom zaštitnom mjerom, prenosi Krstarica.