Malo ko o njima priča naglas: Koliko traju hemoroidi?

11.04.2026. | 21:25

Hemoroidi pogađaju više od polovine odrasle populacije barem jednom tokom života.

Tegoba koja izaziva bol, svrab i nelagodnost ne bira godine, pol ni profesiju – ali ono što zaista zanima svakog ko se suoči sa ovim problemom jeste jedno prosto pitanje: koliko traju hemoroidi i kada će sve ovo konačno proći?

Odgovor, kao i kod većine zdravstvenih tegoba, zavisi od više faktora. Vrsta hemoroida, stadijum u kojem se nalaze, način života i pristup liječenju – sve to određuje koliko će simptomi trajati. Kod nekih ljudi simptomi nestaju za nekoliko dana, dok se kod drugih mjesecima vraćaju.

Šta se zapravo dešava u tijelu?

Hemoroidi, u narodu poznati kao šuljevi, nastaju kada se vene u donjem dijelu rektuma i oko anusa prošire i upale. Svako od nas ima hemoroidno tkivo u toj oblasti – riječ je o spletu krvnih sudova, vezivnog tkiva i mišićnih vlakana koji učestvuju u normalnom funkcionisanju crijeva. Problem nastaje kada hemoroidno tkivo postane prekomjerno uvećano ili upaljeno.

Zamislite cijevi u staroj kući. Dok je pritisak vode normalan, sve funkcioniše besprijekorno. Ali kada pritisak skoči ili cijevi oslabe, dolazi do curenja i oštećenja. Slično se dešava i sa venama u analnom području – pojačan pritisak ih širi, a oslabljeno tkivo gubi sposobnost da ih drži na mjestu.

Postoje dva osnovna tipa:

Unutrašnji hemoroidi nalaze se unutar rektuma i uglavnom ne bole, ali često izazivaju krvarenje tokom pražnjenja crijeva.

Spoljašnji hemoroidi pojavljuju se ispod kože oko anusa, praćeni su bolom, svrabom i otokom.

Kada se u spoljašnjem hemoroidu formira krvni ugrušak, nastaje trombozirani hemoroid koji može biti izuzetno bolan.

Zašto nastaju šuljevi?

Uzroci su raznovrsni, ali svi imaju zajednički imenilac – pritisak. Zatvor (opstipacija) je jedan od najčešćih krivaca. Kada se stolica zadržava u crijevima duže nego što bi trebalo, naprezanje tokom pražnjenja povećava pritisak na vene. Ponovljeno naprezanje iz dana u dan postupno slabi vensko tkivo.

Trudnoća je još jedan čest okidač. Kako beba raste, vrši sve veći pritisak na karlicu i vene donjeg dijela tijela. Mnoge žene prvi put dožive hemoroide upravo tokom trudnoće ili nakon porođaja. Dugotrajno sjedenje, naročito na tvrdim površinama, takođe stvara nepovoljne uslove jer sav pritisak pada upravo na analno područje.

Postoje i faktori na koje teže možemo uticati:

-Genetika: Ako su roditelji imali šuljeve, veća je vjerovatnoća da ćete ih imati i vi.
-Gojaznost i nedovoljna fizička aktivnost.
-Ishrana siromašna vlaknima.
-Starenje: Hemoroidno tkivo prirodno slabi nakon 50. godine života.

Kako prepoznati simptome?

Krvarenje tokom pražnjenja crijeva najčešći je znak. Obično se primjećuje svjetlocrvena krv na papiru ili u šolji. Praćeno je svrabom i nelagodnošću, a bol se pojačava tokom sjedenja ili odlaska u toalet.

Kod unutrašnjih hemoroida može se javiti osjećaj nepotpunog pražnjenja ili prolaps – ispadanje tkiva kroz analni otvor. Spoljašnji hemoroidi su vidljivi ili se osjećaju kao tvrde kvržice oko anusa. Ponekad dolazi i do izlučivanja sluzi, što dodatno pojačava iritaciju.

Koliko zaista traje oporavak?

Trajanje zavisi od faze u kojoj se nalaze. Manji, blagi hemoroidi mogu se povući sami od sebe već posle nekoliko dana, pod uslovom da se eliminiše naprezanje.

-Prva faza: Oporavak može biti veoma brz uz promjenu ishrane.
-Trombozirani spoljašnji hemoroidi: Obično zahtijevaju od jedne do tri nedjelje za potpuno povlačenje.
-Hronični hemoroidi (3. i 4. stadijum): Zahtijevaju medicinsku intervenciju i liječenje može trajati znatno duže.

Jedno treba imati na umu: kada se jednom povuku, ne postoji garancija da se neće vratiti. Pridržavanje zdravih navika ostaje ključno.

Pristupi liječenju koji daju rezultate

Efikasno liječenje počinje promjenom navika, a po potrebi se nadograđuje farmaceutskim preparatima:

-Ishrana: Povećanje unosa vlakana (jabuke, kruške, spanać, brokoli, integralne žitarice) omekšava stolicu.
-Hidratacija: Dovoljan unos vode sprečava tvrdu stolicu.
-Fizička aktivnost: Čak i šetnja od 30 minuta poboljšava cirkulaciju.
-Higijena: Tople kupke (sedne kupke) pružaju trenutno olakšanje od bola.
-Preparati: Kreme, masti i supozitorije koji sadrže kamilicu, hamamelis ili hajdučku travu efikasno ublažavaju simptome.

Kada konzervativne metode ne pomažu, dostupni su tretmani poput skleroterapije, gumene ligacije (podvezivanja) ili laserskog uklanjanja. U najtežim slučajevima primjenjuje se hirurški zahvat – hemoroidektomija.

Šta jesti, a šta izbjegavati?

Preporučuje se:

-Namirnice bogate vlaknima.
-Zdrave masti (avokado, maslinovo ulje).
-Omega-3 masne kiseline (riba).
-Magnezijum (sjemenke, orašasti plodovi).
-Sok od šljiva za redovnu stolicu.

Izbjegavajte:

-Brzu hranu i prerađevine (povećavaju rizik od zatvora).
-Jako začinjenu i ljutu hranu (iritira sluzokožu).
-Crveno meso u velikim količinama.
-Alkohol i kofein (izazivaju dehidraciju).

Kada je vrijeme za liječnika?

Mnogi odlažu posjetu liječniku iz stida, ali pomoć treba potražiti ako:

-Krvarenje traje duže od nedjelju dana.
-Bol se pojačava uprkos kućnom liječenju.
-Primijetite vidljiv prolaps tkiva koji se ne vraća.

Važno: Krvarenje iz rektuma može biti simptom i drugih, ozbiljnijih oboljenja, pa je pregled kod proktologa neophodan radi precizne dijagnoze.

Prevencija kao dugoročna strategija

Hemoroidi se gotovo uvijek mogu držati pod kontrolom. Ako vaš posao zahtijeva višesatno sjedenje, pravite pauze svakih sat vremena. Ne naprežite se u toaletu i ne odlažite potrebu. Ove jednostavne navike mogu napraviti ogromnu razliku, prenosi “N1”.

Šuljevi nisu razlog za stid – oni su signal vašeg tijela da mu je potrebna bolja njega i promjena načina života.