Koža je samo jedan dio priče: Psorijaza može da poveća rizik od drugih ozbiljnih bolesti

17.08.2026. | 22:28 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Psorijaza se najlakše prepoznaje po promjenama na koži, ali posljedice ove hronične imunološki posredovane bolesti ne moraju da ostanu ograničene na kožu. Zapaljenski procesi koji učestvuju u nastanku psorijaze mogu da zahvate cijeli organizam, zbog čega se bolest povezuje sa većim rizikom od niza drugih zdravstvenih problema, uključujući kardiovaskularne i još neke bolesti.

Psorijaza može da izazove upalu koja nije ograničena na kožu

Upravo zbog toga na psorijazu se sve više gleda kao na sistemsku inflamatornu bolest. Posebnu pažnju privlači njena povezanost sa zdravljem srca i krvnih sudova, jer dugotrajna upala može da doprinese procesima koji pogoduju nastanku ateroskleroze, a time i srčanog i moždanog udara.

Psorijaza nastaje usljed poremećene aktivnosti imunskog sistema koja ubrzava stvaranje ćelija kože i podstiče zapaljenje. Tipične promjene uključuju jasno ograničene, zadebljale i crvene površine kože prekrivene bjelkastim ili srebrnastim ljuspama. Genetska predispozicija ima važnu ulogu, dok pojavu ili pogoršanje simptoma mogu da podstaknu stres, određene infekcije, lijekovi i povrede kože.

Međutim, isti inflamatorni mehanizmi koji se vide na koži mogu da budu aktivni i u drugim dijelovima organizma. Zbog toga psorijaza nije važna samo za dermatologa već zahtijeva praćenje ukupnog zdravstvenog stanja pacijenta.

Kakve veze psorijaza ima sa srčanim i moždanim udarom?

Hronična sistemska upala predstavlja jednu od mogućih spona između psorijaze i kardiovaskularnih bolesti. Dugotrajni inflamatorni procesi mogu nepovoljno da utiču na unutrašnji sloj krvnih sudova i da učestvuju u razvoju i destabilizaciji aterosklerotskih plakova.

Kada se u arterijama postepeno nakupljaju masnoće, holesterol i druge materije, njihov lumen može da se sužava, dok pucanje nestabilnog plaka može da dovede do stvaranja krvnog ugruška. Ukoliko se prekine dotok krvi do dijela srčanog mišića, može da nastane infarkt, a prekid cirkulacije u dijelu mozga može da izazove moždani udar.

Kod osoba sa psorijazom češće se sreću i pojedini dobro poznati faktori kardiovaskularnog rizika, među kojima su visok krvni pritisak, gojaznost, dijabetes i poremećene vrijednosti masnoća u krvi. Rizik nije isti kod svake osobe i može da zavisi i od težine i trajanja bolesti, drugih oboljenja i životnih navika.

Koje bolesti i stanja mogu da prate psorijazu

Povezanost psorijaze sa bolestima koje na prvi pogled nemaju mnogo veze sa kožom pokazuje koliko je važno da se ova bolest posmatra šire. Osim kardiovaskularnih bolesti, kod pacijenata se češće registruju gojaznost, hipertenzija, dijabetes i poremećaji masnoća u krvi. Važan komorbiditet je i psorijazni artritis, zapaljensko oboljenje zglobova koje može da se razvije kod dijela ljudi sa psorijazom.

To ne znači da će svaka osoba sa psorijazom razviti neku od ovih bolesti. Povezanost, međutim, ukazuje na značaj redovnih kontrola krvnog pritiska, šećera i masnoća u krvi, kao i procjene ostalih faktora rizika.

Gojaznost može dodatno da podstakne začarani krug upale

Prekomjerna tjelesna težina ima posebno mjesto u odnosu psorijaze i kardiovaskularnih bolesti. Masno tkivo nije samo skladište energije već metabolički aktivno tkivo koje proizvodi supstance povezane sa inflamacijom. Zbog toga gojaznost može dodatno da održava inflamatorno okruženje u organizmu, dok istovremeno predstavlja nezavisan faktor rizika za visok krvni pritisak, dijabetes tipa 2 i bolesti srca.

Održavanje odgovarajuće tjelesne težine zato nije važno samo zbog izgleda ili rasterećenja zglobova. Ono predstavlja dio šire kontrole faktora koji mogu da utiču i na psorijazu i na kardiovaskularno zdravlje.

Ishrana ne liječi psorijazu, ali može da utiče na ukupni rizik

Ne postoji način ishrane koji može da izliječi psorijazu. Ipak, kvalitet ishrane može da ima značajnu ulogu u kontroli tjelesne težine i faktora rizika za bolesti srca. Prednost imaju povrće, voće, integralne žitarice, riba i drugi izvori nezasićenih masnih kiselina, kao i nemasni izvori proteina. Istovremeno, korisno je ograničiti unos visoko prerađene hrane, trans-masti, prekomjerne količine soli i alkohola.

Takav način ishrane ne treba predstavljati kao zamjenu za terapiju psorijaze, već kao dio brige o ukupnom zdravlju, prenosi “eKlinika”.

Može li liječenje psorijaze istovremeno da zaštiti krvne sudove

Savremena biološka terapija djeluje na specifične dijelove imunskog sistema i može veoma efikasno da smanji inflamaciju i simptome psorijaze. Istraživanja ispituju i mogućnost da smanjenje sistemske inflamacije povoljno utiče na krvne sudove i razvoj ateroskleroze.

Pojedine studije zabilježile su povoljne promjene pokazatelja zapaljenja i karakteristika koronarnog plaka kod pacijenata koji primaju određene biološke lijekove. Ipak, terapiju psorijaze ne treba predstavljati kao zamjenu za standardnu prevenciju ili liječenje kardiovaskularnih bolesti.

Psorijaza zahtijeva više od praćenja promjena na koži

Kontrola psorijaze ne završava se povlačenjem crvenila, ljuspanja i drugih vidljivih promjena. Hronična sistemska upala i češće prisustvo pojedinih metaboličkih i kardiovaskularnih faktora rizika razlog su da se kod pacijenata prati i zdravlje izvan kože. Kontrola krvnog pritiska, šećera i masnoća u krvi, održavanje zdrave tjelesne težine, fizička aktivnost, nepušenje i adekvatno liječenje psorijaze mogu da budu važni dijelovi istog cilja – smanjenja ukupnog zdravstvenog rizika.

Psorijaza zato nije samo pitanje kože. Promjene koje vidimo na njenoj površini mogu da budu dio mnogo šireg inflamatornog procesa, zbog čega je važno da se bolest posmatra i liječi kao stanje koje može da utiče na cijeli organizam.