Često ostane zaboravljena u frižideru: Sve prednosti kisele cvekle

30.01.2026. | 22:03

Dok je tokom zime sva pažnja usmjerena na kiseli kupus i turšiju, tegla cvekle često stoji negdje u drugom planu. Obično je se sjetimo tek kada je krvna slika “loša”, ili je jedemo kao osvježavajući prilog uz neko jako jelo.

Međutim, nutricionisti ističu da je velika greška posmatrati cveklu samo kao sporednu salatu ili lijek za anemiju. Ovo korjenasto povrće, bilo da je domaće ili kupovno iz tegle, zadržava većinu svojih moćnih svojstava i nakon konzerviranja.

S obzirom na to da smo izašli iz sezone teške praznične hrane, sada je pravo vrijeme da saznate kako ova skromna namirnica utiče na vaš organizam – od čišćenja krvnih sudova do poboljšanja varenja.

Prirodni regulator pritiska

Cvekla djeluje na krvne sudove slično kao neki lijekovi. Bogata je nitratima, jedinjenjima koja se u tijelu pretvaraju u azot-monoksid. Ovaj molekul ima supermoć da opušta i širi krvne sudove.

Rezultat toga je bolja cirkulacija i niži krvni pritisak. Iako je efekat privremen, redovno konzumiranje može pružiti dugoročnu podršku kardiovaskularnom sistemu i pomoći u snižavanju lošeg (LDL) holesterola.

Fermentacija ili sirće?

Ovdje je važno napraviti razliku. Većina cvekle koju kupujemo u supermarketu je pasterizovana sa sirćetom. Ona je odlična jer sadrži vlakna (pektin) koja su sjajna za varenje i redovnu stolicu. Međutim, ako uspijete da nađete ili napravite fermentisanu cveklu, ukiseljenu u slanom rastvoru, bez pasterizacije, unosite i probiotike.

Ove dobre bakterije:

Balansiraju crijevnu floru

Jačaju imunitet

Pomažu tijelu da bolje apsorbuje nutrijente iz druge hrane.

“Doping” za sportiste i energiju

Osjećate se tromo krajem januara? Cvekla može pomoći. Isti nitrati koji spuštaju pritisak, povećavaju izdržljivost mišića tako što smanjuju količinu kiseonika koja im je potrebna pri naporu.

To znači da će vam svakodnevne aktivnosti, pa i treninzi, djelovati lakše, a umor ćete osjetiti kasnije.

Zaštita mozga i borba protiv oksidativnog stresa

Boja cvekle dolazi od pigmenta betanina, koji je snažan antioksidans. On se bori protiv slobodnih radikala u tijelu (nestabilnih molekula koji oštećuju ćelije i ubrzavaju starenje). Takođe, bolja prokrvljenost ne pomaže samo srcu, već i mozgu. Više krvi u mozgu znači bolje kognitivne funkcije i potencijalno manji rizik od demencije u starosti.

Važna napomena

Iako je zdrava, kisela cvekla ima i svoje “ali”:

So i šećer: Kupovne tegle često sadrže mnogo dodate soli (što nije dobro za pritisak) i šećera radi ukusa. Uvijek pročitajte etiketu prije kupovine.

Oksalati: Cvekla sadrži oksalate, supstance koje mogu doprinjeti stvaranju kamena u bubregu kod osjetljivih osoba.

Promjena boje: Nemojte se uplašiti ako primjetite da vam je urin ili stolica crvenkaste boje. To je bezopasan fenomen i prolazi čim prestanete da jedete cveklu.

Kisela cvekla je jedan od najjeftinijih i najdostupnijih načina da tokom zime unesete neophodne antioksidanse, posebno sada kada je izbor svježeg povrća sužen.