Baka i deka u kući nisu samo pomoć: Nauka otkrila kako mijenjaju život unuka

03.08.2026. | 20:00 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Život u višegeneracijskom domaćinstvu donosi mnogo više od finansijske uštede i pomoći oko čuvanja djece. Sve više porodica odlučuje se da bake i deke žive zajedno sa djecom i unucima, a stručnjaci ističu da ovakav način života može imati brojne koristi za cijelu porodicu.

Ipak, finansijska ušteda nije jedina prednost zajedničkog života bake ili deke sa djecom i unucima. Prema mišljenju stručnjaka, ovakav porodični aranžman donosi brojne važne koristi.

Doktorka Beki Fenton, licencirani klinički psiholog iz Long Ajlenda u Njujorku, čija je specijalnost rad sa djecom, adolescentima, roditeljima i porodicama, govorila je za medije o šest najvećih prednosti koje unuci mogu imati kada žive sa bakama i dekama – posebno o tome kako ovakav način života može doprinijeti smanjenoj upotrebi supstanci među tinejdžerima.

Kako bake i deke imaju koristi od života sa unucima?

– Bake i deke imaju ogromnu korist od toga što su u blizini svojih unuka. To može biti zaštita od razvoja depresije u starijem dobu, jer se osećaju povezano sa porodicom i imaju osećaj da njihov život ima smisao – rekla je ona.Kada se bake i deke penzionišu, briga o unucima može im pružiti novi osećaj svrhe. Osim toga, kako stare i neminovno se suočavaju sa određenim zdravstvenim izazovima, život u zajedničkom domaćinstvu pruža im veću podršku i pomoć u svakodnevnom životu.

Dječji psiholog otkriva 6 prednosti koje djeca mogu imati kada žive sa bakom ili dekom
Kada je riječ o višegeneracijskom životu, čini se da najveću korist imaju upravo unuci. Evo šest načina na koje djeca mogu imati koristi od života sa bakama i dekama.

1. Vide svoje bake i deke srećnijim

Kao što je već pomenuto, bake i deke često uživaju u životu sa decom i unucima, što im može vratiti osećaj smisla i pozitivno uticati na njihovo mentalno zdravlje.

Samim tim, kaže doktorka Fenton, “deca imaju korist od toga što su okružena bakama i dekama koji imaju bolje mentalno zdravlje i opšte stanje”, jer zdravi i zadovoljni baka i deka mogu provoditi više vremena u igri i druženju sa unucima.

2. Imaju veću mrežu podrške

Prema rečima doktorke Fenton, “jedna od najvećih prednosti kada dete živi sa bakom ili dekom jeste veća podrška koju ima”.

– Šira mreža podrške pomaže detetu da razvije otpornost, jer mu pruža sigurnost i uverenje da, čak i ako rizikuje i ne uspe, ima širi krug ljudi koji će ga podržati – objašnjava ona.

Pored toga, snažan sistem podrške u domu može pomoći u smanjenju stresa i doprineti boljoj emocionalnoj stabilnosti deteta, navodi medicina Džons Hopkins.

3. Više pomoći oko čuvanja djece

Život sa bakama i dekama često donosi i dodatnu pomoć oko brige o deci, kaže doktorka Fenton.

Kada se pojavi hitna situacija ili roditelj mora duže da ostane na poslu, baka ili deka koji već žive u kući mogu često da preuzmu ulogu dostupne pomoći za čuvanje dece. Na taj način roditelji ne moraju u poslednjem trenutku da traže dadilju ili organizuju dodatnu pomoć. To može doneti i finansijsku uštedu, jer porodica ređe mora da plaća čuvanje dece.

Prisustvo baka i deka kod kuće takođe može značiti da ima više ljudi koji će “navijati za decu” na školskim priredbama, sportskim takmičenjima i važnim događajima, ističe doktorka Fenton.

Dok neki roditelji zbog posla možda ne mogu da prisustvuju školskim predstavama ili priredbama, bake i deke su češće u penziji ili rade skraćeno radno vreme, pa lakše mogu da budu prisutni i pruže podršku svojim unucima.

4. Manji rizik od upotrebe psihoaktivnih supstanci

Kada u domu živi više odraslih članova porodice, veća je verovatnoća da će se češće pripremati obroci kod kuće i da će porodica češće jesti zajedno, a naučno je dokazano da zajednički porodični obroci mogu smanjiti upotrebu supstanci (poput alkohola i ilegalnih droga) kod adolescenata.

– Čak i porodična večera jednom nedeljno smanjuje rizik od upotrebe supstanci i problema sa mentalnim zdravljem kod dece. Zajednički obroci jačaju porodične odnose i podstiču otvoreniju komunikaciju. Zbog toga su deca spremnija da podele svoje probleme i dobiju podršku porodice, umesto da posegnu za supstancama kako bi se nosila sa izazovima poput depresije i anksioznosti – dodala je.

5. Bolje razumijevanje porodičnih odnosa

Ponekad je najbolji način da razumemo nečije ponašanje upravo kroz upoznavanje njegovih roditelja i porodičnog okruženja.

Kada dete živi sa bakom i dekom, ono je, prema rečima doktorke Fenton, “više izloženo porodičnoj kulturi”. To mu može pomoći da bolje razume ponašanje svojih roditelja, ali i način na koji funkcionišu porodični odnosi.

6. Snažnije veze sa starijim generacijama

Kada dete provodi mnogo vremena sa bakama i dekama, ono razvija bolje odnose i povezanost sa starijim osobama, što može imati pozitivan uticaj tokom celog života.

– Deca koja žive sa bakama i dekama osećaju se prijatnije u društvu starijih ljudi – objašnjava doktorka Fenton.Još važnije, život sa bakama i dekama može pomoći deci da budu “manje sklona predrasudama prema starijim osobama”, odnosno da manje ispoljavaju ejdžizam – diskriminaciju na osnovu godina.

Osim toga, zajednički život sa bakama i dekama može kod dece razviti “veće poštovanje prema porodici i održavanju bliskih odnosa sa širom rodbinom”, što kasnije može doprineti snažnijim vezama sa tetkama, stričevima, ujacima, rođacima i drugim članovima porodice, prenosi Ona.