Misterija stara 217 godina riješena za šest sati: AI dešifrovala Napoleonovo pismo

02.10.2026. | 22:17 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Inženjer Karter Čerč uspio je da pomoću vještačke inteligencije (AI) za šest sati dešifruje pismo napisano po nalogu Napoleona Bonaparte prije 217 godina, prenosi danas Juronjuz.

Dokument nije bio pismo koje je lično napisao Napoleon, a poticao je iz štaba vicekralja Italije, Ežena de Boarnea, i predstavljao je šifrovani izvještaj o stanju trupa, proslijeđen po Napoleonovom nalogu.

Čerč, inženjer u kompaniji za sajber bezbjednost “SentinelOne”, objavio je na društvenim mrežama da je model GPT-6 Astra kompanije OpenAI dešifrovao šifrovano pismo iz 1809. godine, poslato francuskom generalu Ogistu de Marmonu, prenosi Tanjug.

On je naveo da je model vještačke inteligencije transkribovao sliku kako bi razbio šifru za otprilike šest sati.

“Astra je podijelila sliku dimenzija 1.202 sa 1.836 piksela na redove, pročitala znakove, utvrdila koji od 175 ručno crtanih simbola predstavljaju isti znak napisan dvaput, i tek tada počela sa razbijanjem šifre”, napisao je Čerč u blog objavi.

Nekoliko istraživača je tokom decenija pokušavalo da rekonstruiše sadržaj dokumenta, ali niko nije uspio da ga potpuno dešifruje.

Kako se navodi, Astra je obavila cijeli posao od početka do kraja, uključujući transkripciju slike, analizu šifre homofone zamjene, pisanje koda i ukrštanje podataka sa istorijskim zapisima.

Tekst je otkrio položaje bavarskih, poljskih i francuskih snaga u vrijeme kada se Evropa približavala ratu.

Marmon, koji je komandovao francuskim trupama u Dalmaciji, rizikovao je da ostane odsječen u slučaju austrijskog napada.

Napoleon je 16. marta naložio Eženu da obavijesti Marmona o položajima glavnih francuskih i savezničkih snaga, uz instrukciju da poruka bude napisana šifrom i prenesena posredstvom pouzdanog oficira.

Koristeći dešifrovane podatke o brojnosti trupa, oficirskim činovima i položajima jedinica, Čerč je ponovo datirao dokument na kraj marta 1809. godine, oko dvije nedjelje prije nego što su austrijske snage pokrenule ofanzivu.

Čerč je 18. septembra objavio cjelokupnu dokumentaciju svog istraživanja, uključujući transkript, šifrantske tabele i skripte koje drugima omogućavaju da reprodukuju rezultat.

Prema Čerčovim riječima, istraživač iz Tokija, Satoši Tomokijo, koji vodi sajt “Cryptiana”, pregledao je rješenje i označio unos kao “riješen”.