Vještačka inteligencija piše zakone u EU: Brisel želi da smanji birokratiju

07.11.2026. | 21:30 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen zacrtala je ublažavanje propisa kao jedan od temelja svoje političke agende.

Evropska komisija počela je da koristi vještačku inteligenciju za izradu novih zakona i pojednostavljivanje postojećih, navodi se u godišnjem izvještaju o napretku inicijative za pojednostavljivanje propisa.

S obzirom na to da je u Evropskoj uniji birokratija odavno veliki problem, pokrenut je opsežan plan za smanjenje administrativnih obaveza i troškova za preduzeća, posebno u oblastima kao što su tehnologija, poljoprivreda, migracije, zaštita životne sredine i oporezivanje.

Evropska komisija zato interno uvodi nove digitalne alate kako bi „modernizovala“ donošenje zakona.

Cilj ovih alata je da pomognu zaposlenima da „utvrde sličnosti između pravnih akata, ukažu na potencijalna preklapanja, nedosljednosti ili dupliranja, kao i na mogućnosti za pojednostavljivanje“, navodi se u godišnjem izvještaju.

Prema tom dokumentu, Komisija takođe unapređuje pravnu obuku i jača kadrovske kapacitete kako bi se osiguralo da novi propisi ne budu previše složeni.

„Naša agenda pojednostavljivanja nije samo skup brojki u izvještaju. To je priča koja se svakodnevno odvija u kancelarijama, fabrikama i na poljoprivrednim gazdinstvima širom Evrope“, izjavio je evropski komesar za pojednostavljivanje Valdis Dombrovskis na konferenciji za novinare.

Kako je dodao, vlasnici malih preduzeća provode manje vremena popunjavajući formulare, a više su posvećeni inovacijama i širenju poslovanja.

Propisi EU često se kritikuju zbog pretjerane složenosti i povremene nedosljednosti.

Inicijativa Evropske komisije za pojednostavljivanje osmišljena je kako bi se to promijenilo i preduzećima i državama olakšalo poštovanje propisa EU, kroz preispitivanje starog zakonodavstva i uvođenje digitalnih alata.

Jednostavniji zakoni mogu da uštede 22,3 milijarde evra

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen zacrtala je ublažavanje propisa kao jedan od temelja svoje političke agende. EU je do sada pripremila 12 takozvanih omnibus paketa za reviziju i pojednostavljivanje postojećeg zakonodavstva, za koje Komisija procjenjuje da će evropskoj privredi donijeti uštede od 22,3 milijarde evra.

Brisel istovremeno pojačava pritisak na države članice da pravilno sprovode evropske zakone. Prema izvještaju, Komisija je između avgusta 2025. i jula 2026. godine pokrenula 874 postupka zbog povrede prava EU, što je „najveći broj u posljednjih 10 godina“.

Komisija takođe nastoji da spriječi vlade da nameću dodatne zahtjeve prilikom prenošenja evropskog zakonodavstva u nacionalne propise, što je poznato kao „gold-plating“. Izvršno tijelo EU očekuje da do kraja godine sa članicama potpiše „pakt protiv gold-platinga“.

Ursula fon der Lajen

Dombrovskis je pozvao na zajedničko djelovanje Evropske komisije i država članica s ciljem pojednostavljivanja propisa.

Od početka inicijative, Brisel je sve više frustriran odnosom država članica, uz obrazloženje da, iako evropski lideri na političkom nivou pozivaju na pojednostavljivanje, njihove vlade tokom pregovora nastavljaju da ublažavaju prijedloge Komisije za smanjenje birokratije.

„Zbog toga postoji rizik da će se neki od omnibus paketa završiti sa znatno manjim stepenom pojednostavljivanja nego što je Komisija predložila“, rekao je Dombrovskis.

Institucije EU razmatraju kako da koriste tehnologije vještačke inteligencije u donošenju zakona, ali pojedini donosioci odluka pozivaju na oprez. Predsjednica Evropskog parlamenta Roberta Mecola u srijedu je pozvala poslanike da budu oprezni prilikom uvođenja vještačke inteligencije, ističući da ona ne smije da zamijeni kritičko razmišljanje i da u donošenju zakona mora da postoji „demokratska odgovornost“.