Amerika protiv Irana koristi klon smrtonosnog drona: Pojavio se prvi snimak iz borbe VIDEO

12.03.2026. | 20:08

Sjedinjene Američke Države u borbi protiv Irana počele su da koriste sopstvenu verziju jeftine bespilotne letjelice, direktno inspirisanu iranskim dronom Šahid 136 (Shahed 136).

Riječ je o niskobudžetnom borbenom sistemu bez posade poznatom kao FLM 136 LUCAS, koji predstavlja američki odgovor u asimetričnom ratovanju dronovima, piše Euronews.

Prvi snimak američkog drona LUCAS u akciji

Društvenim mrežama širi se prvi poznati snimak LUCAS-a u akciji. Snimljen je, prema prvim informacijama, u Iraku.

 

WATCH: The U.S.-made Shahed-clone drone LUCAS operating in Iraq.

This is the first clear footage of LUCAS in action.

The drone likely hit an Iran-backed PMF target.pic.twitter.com/g4yFwG1MSV

— Clash Report (@clashreport) March 12, 2026

Trenutni rat u Iranu još je jedan pokazatelj promjenljive prirode savremenog ratovanja, kojim dominiraju bespilotne letjelice, naročito one jeftine. Sa odbrambenim budžetom za 2025. godinu od oko 23 milijarde dolara, iranske oružane snage znatno su skromnije od američkog vojno-industrijskog kompleksa vrijednog 900 milijardi dolara. Zbog toga se Iran okrenuo asimetričnom ratovanju koristeći dronove kako bi smanjio taj jaz.

Najistaknutiji primjer je napadački dron HESA Šahid 136 (HESA Shahed 136), autonomna letjelica dizajnirana za samoubilačke napade koja se može transportovati na zadnjem dijelu kamiona. Razvila ga je kompanija Shahed Aviation Industries, povezana sa iranskom Revolucionarnom gardom, a cijena pojedinačnog drona kreće se između 20.000 i 50.000 dolara. Za poređenje, američki projektili za protivvazdušnu odbranu Patriot, koji se koriste za njihovo obaranje, koštaju čak 4 miliona dolara po komadu.

Ova nesrazmjerna razlika u cijeni ključna je za iransku odbrambenu strategiju, čiji je cilj da rat učini preskupim za protivnika. Efikasnost iranskih dronova nije promakla ni američkoj vojsci, koja je odlučila da odgovori na isti način.

Američki odgovor na iranski dron

Nekoliko američkih kompanija razvija sopstvene jeftine dronove, a jedna od njih, Spectreworks iz Arizone, reverznim inženjeringom stvorila je svoju verziju koja se sada prvi put koristi u borbi protiv Irana – FLM 136. Predstavljen prošle godine, FLM 136 opisan je kao niskobudžetni borbeni sistem bez posade, poznat i pod nazivom LUCAS. Za upravljanje je potreban samo manji tim, a može autonomno da polijeće i slijeće. Dimenzijama je veoma sličan Šahidu 136 – dug je 3 metra i širok 2,5 metra, ali je sa 81,5 kilograma znatno lakši od iranskog originala teškog 200 kilograma. To ujedno znači da nosi i manji teret – 18 kilograma, u poređenju sa 50 kilograma koliko nosi Šahid.

FLM 136 može da izvodi napade u trajanju do šest sati unutar dometa od 444 nautičke milje, na visini do 4500 metara. Pokreće ga motor sa unutrašnjim sagorijevanjem, postiže krstareću brzinu od 137 km/h i maksimalnu brzinu od 194 km/h. Ono što je najvažnije, njegova cijena je oko 35.000 dolara, što ga stavlja u isti cjenovni rang kao i Šahed 136.

Preuzimanje vazdušne nadmoći

Dronove protiv Irana lansira jedinica američke Centralne komande (U.S. Central Command – CENTCOM) Task Force Scorpion Strike (TFSS), izvodeći jednosmjerne samoubilačke napade, baš kao i njihovi iranski pandani. Iako SAD raspolaže širokim arsenalom naoružanja, sposobnost Pentagona da dugoročno proizvodi velike količine jeftinih dronova smatra se ključnom prekretnicom.

Američki ministar odbrane Pit Hegset izjavio je u utorak da Iran “gubi nadmoć u dronovima” i da SAD ima “potpunu vazdušnu dominaciju“.

Dron je predstavljen u julu 2025. na događaju u Pentagonu, gdje se 12 vodećih američkih proizvođača takmičilo za ugovore o nabavci nove vojne opreme.

Tome je prethodilo potpisivanje izvršne uredbe predsjednika Donalda Trampa pod nazivom “Oslobađanje američke dominacije dronovima”, sa ciljem podsticanja američkog komercijalnog i vojnog sektora bespilotnih letjelica.

Nakon toga, u decembru 2025., Ministarstvo odbrane SAD zatražilo je od američke industrije brzu i jeftinu isporuku 300.000 dronova.

U industriju dronova uključili su se i Trampovi sinovi, Erik Tramp (Eric Trump) i Donald Tramp Mlađi (Donald Trump Jr.), podržavši spajanje sa proizvođačem Powerus radi povećanja domaće proizvodnje, prenosi Index.hr.