Kriza u Albaniji eskalira: Protesti protiv luksuznog projekta prerastaju u pokret

28.06.2026. | 14:56

Već više od tri sedmice u Albaniji svakodnevno traju protesti koji su prerasli u najveći građanski pokret u zemlji od pada komunističkog režima. Demonstracije, poznate kao “Flamingo revolucija”, počele su zbog planirane izgradnje luksuznog turističkog kompleksa u zaštićenom priobalnom području Zvernec, ali su se ubrzo pretvorile u širi izraz nezadovoljstva političkom situacijom i načinom upravljanja državom.

Premijer Edi Rama odbacuje tvrdnje da su protesti rezultat unutrašnjih političkih problema. Umjesto toga, tvrdi da se Albanija nalazi na udaru „hibridnog rata“, u kojem društvene mreže i strani akteri manipulišu javnim mnjenjem.

Posebnu pažnju izazvala je činjenica da je projekat povezan s Džaredom Kušnerom, zetom američkog predsjednika Donalda Trampa, koji planira izgradnju luksuznog turističkog kompleksa u Zverncu.

Jonila Godole, stručnjak za političku komunikaciju i kolektivno sjećanje sa Univerziteta u Tirani, kaže da vlast ponavlja obrazac karakterističan za komunistički period, kada su svi oblici neslaganja predstavljani kao rezultat djelovanja stranih neprijatelja, piše Deutsche Welle.

“Kada se građanski protest predstavi kao iranski, antiizraelski ili kao djelo Trampovih protivnika, pažnja se preusmjerava sa zahtjeva demonstranata na navodne organizatore protesta”, rekla je Godole za Deutsche Welle.

Prema njenim riječima, vlast i danas koristi retoriku spoljnog neprijatelja kada se suoči sa ozbiljnim unutrašnjim pritiskom, ali takva poruka više nema isti efekat, posebno među mlađim generacijama.

Mnogi smatraju da je ključni trenutak bio 30. maja, kada su privatni zaštitari pred kamerama i u prisustvu policije vukli jednog demonstranta po plaži u Zverncu. Snimak se brzo proširio društvenim mrežama i od ekološkog protesta stvorio nacionalnu raspravu o odnosu države prema građanima, vladavini prava i sukobu privatnih i javnih interesa.

Protesti su privukli pažnju i Evropske unije. U posljednjoj rezoluciji o napretku Albanije, Evropski parlament izrazio je ozbiljnu zabrinutost zbog dešavanja u zaštićenom području Vjosa–Narta i pozvao na hitan moratorijum na izdavanje novih dozvola i gradnju u zaštićenim područjima.