Tri decenije od egzodusa sarajevskih Srba: Parastos na bratunačkom groblju FOTO

07.03.2026. | 08:11

Udruženje “Sarajevski Srbi”, veterani hadžićke “Igmanske brigade” i Boračka organizacija Bratunca obilježiće danas parastosom na bratunačkom groblju 30 godina od egzodusa Srba iz sarajevskih srpskih opština, koje su nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma pripale Federaciji BiH /FBiH/.

Parastos će biti služen u 12.00 časova kod spomen-krsta za 187 srpskih boraca poginulih na sarajevskom ratištu, čiji su posmrtni ostaci u srpskom egzodusu iz Sarajeva preneseni i sahranjeni u Bratuncu.

Najveći broj prenesenih tijela je iz Hadžića, a manji broj je iz Ilijaša i drugih sarajevskih opština.

Potpisivanje Dejtonskog mirovnog sporazuma 1995. godine, kojim su srpske opštine Hadžići, Ilidža, Vogošća, Ilijaš, te naselje Grbavica i dijelovi opština Stari i Novi Grad ušle u sastav FBiH, dovelo je do egzodusa najmanje 120.000 Srba sa tog područja.

Srbi iz Sarajeva su se zarad života u slobodi odrekli svojih vjekovnih ognjišta i imovine koju su generacijama stvarali i u ratu junački odbranili, odbivši 36 muslimanskih ofanziva i krenuli u materijalnu i stambenu neizvjesnost da bi živjeli u slobodnoj Republici Srpskoj.

Ostavili su imovinu, ali su ponijeli posmrtne ostatke poginulih saboraca da im neprijatelji ne bi skrnavili grobove, što je jedinstven slučaj u svjetskoj istoriji.

Hiljade pojedinačnih i porodičnih odluka i nepristajanje da se živi pod tuđom vlašću slilo se u zajedničku odluku skoro preko noći i egzodus je odmah počeo nakon objavljivanja da je postignut dogovor u Dejtonu i da te srpske opštine prelaze u sastav FBiH.

Uprkos ubjeđivanju tadašnjeg političkog i vojnog vrha Republike Srpske da Srbi ne iseljavaju i ne ostavljaju svoja imanja, kolone su ubrzo krenule preko Trebevića i Romanije po snijegu i izuzetno hladnom vremenu. Kroz mećavu su se srpske kolone probijale iz odbranjenih kuća u materijalnu neizvjesnost, ali u slobodnu Republiku Srpsku koju su stvorili i odbranili.

Ovih dana navršava se 30 godina od masovnog egzodusa Srba iz Sarajeva. Ovaj proces i dalje traje jer se i preostali Srbi nakon rata iseljavaju iz ovog nekada i srpskog grada.