U Srpskoj debele kazne sa šest cifara: Inspektori kao tajni kupci love prodavce na mrežama

Željka Pavlović | BL Portal

09.11.2026. | 12:13 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Prodavcu koji se oglašava na društvenim mrežama može se javiti i inspektor u ulozi kupca. U Republici Srpskoj su od početka 2025. godine u kontrolama fizičkih lica koja se oglašavaju na mrežama izrečene kazne od ukupno 413.000 KM za rad bez registracije, pokazuju podaci koje je Inspektorat Republike Srpske dostavio BL portalu.

Ove godine inspektori su obavili više od 100 takvih kontrola i u 31 slučaju utvrdili da se djelatnost obavlja bez registracije. Izrekli su zabrane rada i novčane kazne u ukupnom iznosu od 78.000 KM.

Tokom 2025. godine obavljeno je više od 300 ciljanih kontrola. Zabrana rada izrečena je u 172 slučaja, a novčane kazne iznosile su 335.000 KM.

Kad je prodaja jedini prihod

Pojačane kontrole onlajn prodaje u Federaciji BiH izazvale su negodovanje na društvenim mrežama. Jedna prodavačica je na Fejsbuku napisala da ju je na reakciju podstakla privatna poruka s linkom na objavu o navodnim kontrolama. Uz objavu je, kako navodi, bio prikazan i broj registracije jednog trgovca.

Registrovanim trgovcima zamjera što drugim prodavcima „guraju pod nos papir o svojoj registraciji“.

„Zaboravljate da je nekome ovaj posao JEDINI IZVOR PRIHODA. Da neko od ovoga hrani svoju djecu, plaća račune i sastavlja kraj s krajem“, napisala je ona.

U Inspektoratu Srpske ističu da poslovanje bez registracije predstavlja nelojalnu konkurenciju onima koji izmiruju obaveze prema radnicima i državi.

Od prodaje odjeće do popravke automobila

Inspektori su rad bez registracije utvrdili kod prodavaca odjeće, obuće i tehničke robe, ali i kod onih koji pružaju frizerske i kozmetičke usluge, iznajmljuju smještaj ili popravljaju i održavaju vozila. Takvih slučajeva bilo je i u proizvodnji namještaja, stolarije i betonske galanterije te u uslugama fotografisanja.

Elektronska trgovina je, pojašnjavaju u Inspektoratu, zakonom prepoznata kao prodaja na daljinu. Trgovci koji posluju na taj način moraju biti registrovani za tu djelatnost i ispunjavati propisane uslove.

Kako inspektori prikupljaju dokaze

„Sam oglas na nekoj platformi u sudskom postupku nije dovoljan dokaz da je neko lice počinilo prekršaj“, navode iz Inspektorata za BL portal.

Inspektori moraju utvrditi ko stoji iza profila i prikupiti dokaze da se djelatnost obavlja bez registracije. U Inspektoratu pojašnjavaju da im Zakon o inspekcijama dopušta da se radi prikupljanja dokaza predstave kao kupci robe ili korisnici usluga.

Pored redovnih kontrola, inspektori postupaju po prijavama građana, informacijama drugih organa i saznanjima do kojih dolaze pregledom oglasnika i društvenih mreža. Iz Inspektorata kažu da građani takve slučajeve prijavljuju češće nego ranije.

Kupovina od nepoznatog prodavca

Naziv profila često ne otkriva ko prodaje robu ili nudi usluge, a osoba koja stoji iza njega može biti i izvan Republike Srpske, upozoravaju iz Inspektorata.

„U takvim okolnostima upitni su porijeklo, ispravnost i kvalitet proizvoda ili usluge, te u slučaju da dođe do oštećenja zdravlja ili materijalne štete, potrošači teško mogu ostvariti zaštitu svojih prava“, ističu iz Inspektorata.

Inspektorat najavljuje nastavak kontrola, a građanima savjetuje da prije kupovine ili ugovaranja usluge provjere s kim posluju i da biraju registrovane trgovce i pružaoce usluga.