Najtraženija roba zbog sukoba: Vardište i Sarajevo glavne rute za oružje
16.03.2026. | 07:21Zbog ratnih sukoba u svijetu vlada velika pomama za proizvodima namjenske industrije, a sa domaćeg tržišta najviše oružja i vojne opreme bude izvezeno, ali i stigne u zemlju preko graničnih prelaza Vardište i Aerodroma Sarajevo.
U izvještaju o provođenju Zakona o kontroli kretanja oružja i vojne opreme za 2025. godinu, navedeno je da je u prošloj godini evidentirano čak 281 prelazak oružja na graničnom prelazu Vardište, dok je 259 prelazaka zabilježeno na Aerodromu Sarajevo.
Na trećem mjestu nalazi se granični prelaz Orašje gdje je evidentirano 139 prelazaka oružja i vojne opreme, dok je na prelazu Rača zabilježen 121 slučaj uvoza i izvoza proizvoda namjenske industrije.
– Nešto manje prelazaka, tačnije 116 evidentirano je na graničnom prelazu Gradiška. Znatno manje oružja i municije izvezeno je ili uvezeno u zemlju na prelazima Čapljina, Kamensko, Klobuk, Bijača, Izačić, Gradina, Brod, te Aerodrom Tuzla – piše u izvještaju.
U istom dokumentu stoji da je zahtjeve za kretanje oružja i vojne opreme u prošloj godini podnijelo 45 privrednih subjekata, a najviše saglasnosti za transport proizvoda namjenske industrije podnosila su preduzeća “Unis Gineks” iz Goražda, “Pretis” iz Vogošće, te “Igman” iz Konjica, ali i “Pobjeda Tehnologi Goražde” te Tehnički remont iz Bratunca (TRB).
Nadležni organi su utvrdili i da su, kada podvuku crtu, u prošloj godini izdali ukupno 1.026 rješenja kojim se odobrava kretanje oružja i vojne opreme, a od toga broja 426 rješenja odnosi se na uvoz oružja i vojne opreme, dok se preostalih 600 odnosi na izvoz oružja iz zemlje.
– Evidentan je trend rasta izdatih odobrenja u prošloj godini i to za 5,34 odsto u odnosu na godinu ranije. Nisu vršeni vanredni nadzori i kontrole nad kretanjem oružja i vojne opreme jer je ovlašćenje za vršenje kontrole dato mjerodavnoj policijskoj agenciji na ruti kretanja – piše u dokumentu. Pored već pomenutih aktivnosti, nadležni organi su u prošloj godini izdali i 501 saglasnost kojima se odobrava kretanje oružja i vojne opreme između entiteta, kantona i Brčko Distrikta BiH.
– Dva zahtjeva su odbijena. Analizom podataka, evidentan je trend rasta izdatih ovih saglasnosti za 6,37 odsto u 2025. godinu – stoji u izvještaju o provođenju Zakona o kontroli kretanja oružja i vojne opreme za 2025. godinu.
BiH bilježi rekord u izvoza oružja i municije, a dokaz tome su i podaci da je namjenska industrija u 2025. godini inostranim partnerima isporučila proizvode u vrijednosti od 450 miliona maraka, što je za 100 miliona maraka više u odnosu na godinu ranije.
Kada je riječ o uvozu oružja i municije ono je na domaće tržište u prošloj godini stiglo u vrijednosti od 28 miliona maraka, što je pad za osam miliona maraka u odnosu na godinu ranije.
Direktor kompanije “Tehnički remont Bratunac” (TRB) Slavenko Ristić navodi da ga uopšte ne iznenađuju podaci o trgovini oružja i municije BiH sa svijetom.
– Namjenska industrija je trenutno u nekom epicentru. Evropska zajednica ulaže milijarde maraka u taj sektor. U tome svakako vidimo šansu za razvoj domaćeg namjenskog sektora. Ne mogu da kažem da me to raduje, ali oružje se koristi i za odbranu – kazao je “Glasu Srpske” Ristić.
Bombe i granate
Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH najviše je u prošloj godini iz BiH izvezeno bombi, granata, torpeda, mina te municije. Vrijednost tih proizvoda koji su transportovani izvan granica BiH u 2025. godini iznosi 404,62 miliona maraka.
– Izvezeni mačevi, sablje, bajoneti, koplja i slično oružje, kao i korice za to oružje u prošloj godini imali su vrijednost 23,22 miliona maraka. Iz BiH je najmanje lani izvezeno plinskih pušaka i pištolja te pendreka. Ti proizvodi izvezeni su u vrijednosti od 14.505 maraka – kazali su “Glasu” u UIO.
