Penzioneri traže izmjene zakona: Predlažu drugačiji model usklađivanja penzija

Nikola Simić | BL Portal

07.08.2026. | 15:31 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Udruženje penzionera Republike Srpske predlaže da se penzije obavezno usklađuju u aprilu i oktobru kako bi brže pratile rast cijena, dok podaci Fonda PIO pokazuju da su u posljednjih pet godina penzije ukupno povećane za 65 odsto kroz sedam usklađivanja.

Udruženje je pokrenulo inicijativu za izmjene Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju kojom traži da se penzije ubuduće obavezno usklađuju dva puta godišnje, umjesto po sadašnjem modelu.

Predsjednik Udruženja penzionera Republike Srpske Ratko Trifunović smatra da bi takvo rješenje omogućilo da penzije mnogo brže prate rast cijena tokom godine i bolje zaštite standard najstarije populacije.

“Mi smo u svojoj inicijativi za izmjene Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju predložili da se penzije obavezno usklađuju dva puta godišnje, prvog aprila i prvog oktobra, zato što se prvog januara usklađuju isključivo na bazi prethodne godine”, rekao je Trifunović za BL portal.

Prema njegovim riječima, postojeći sistem u osnovi funkcioniše, ali različita visina penzija znači da svi penzioneri ne osjećaju povećanja na isti način.

“Naše penzije otprilike prate rast cijena i rast prosječnih plata. Penzioner koji je malo radio, oko 15 godina staža, ima malu penziju i ne može podmiriti svoje potrebe, ovi koji imaju veći staž, oko 40 godina, mogu solidno živjeti”, istakao je Trifunović.

Dodaje da se dio inicijative odnosi i na jednokratnu pomoć koja će biti isplaćena uz avgustovsku penziju.

“Uz avgustovsku penziju, koja bi trebalo da po pravilu bude isplaćena do 10. septembra, svi penzioneri dobiće i jednokratnu novčanu pomoć u iznosu od 80 do 120 KM”, naveo je Trifunović.

Sedam usklađivanja za pet godina

Iz Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske podsjećaju da su penzije u posljednjih pet godina usklađivane sedam puta i da su ukupno povećane za 65 odsto.

Kako objašnjavaju, cilj svih povećanja bio je da se kroz rast penzija ublaže posljedice inflacije i rasta troškova života.

Prva dva usklađivanja sprovedena su tokom 2022. godine, kada je inflacija najviše pogađala standard građana.

“U januaru 2022. godine penzije su usklađene za 4 odsto, od čega 3,36 odsto redovnog i 0,64 odsto vanrednog povećanja. Već u maju iste godine uslijedilo je dodatnih 10 odsto vanrednog usklađivanja”, navode iz Fonda PIO za BL portal.

Najveće pojedinačno povećanje uslijedilo je početkom 2023. godine.

“U januaru 2023. godine penzije su porasle za 13,5 odsto, od čega 13,32 odsto redovnog i 0,18 odsto vanrednog usklađivanja, dok je u januaru 2024. godine uslijedilo povećanje od 9,2 odsto, isključivo kroz redovno usklađivanje”, ističu iz Fonda.

Posljednja tri usklađivanja bila su umjerenija, ali su nastavljena iz godine u godinu. Ove godine, nakon što bude isplaćena avgustovska penzija, biće zabilježen rast penzija od ukupno 10 odsto.

“U januaru 2025. godine penzije su uvećane za 6 odsto redovnim usklađivanjem, a u avgustu iste godine uslijedilo je dodatnih 3 odsto vanrednog povećanja. Posljednje usklađivanje sprovedeno je u januaru ove godine, kada su penzije porasle za 6,45 odsto redovnim putem”, navode iz Fonda PIO.

Rast penzija veći od inflacije, ali cijene hrane rasle mnogo brže

Iako je kumulativno povećanje penzija od 65 odsto na prvi pogled značajno, ono se posmatra u kontekstu istovremenog rasta troškova života.

Opšta stopa inflacije od januara 2022. godine do danas iznosila je oko 25,5 odsto, ali su cijene hrane i osnovnih životnih namirnica u Republici Srpskoj u istom periodu porasle za oko 45 do 50 odsto, dok su pojedini proizvodi poskupjeli i dvostruko.

Istovremeno je prosječna neto plata u Republici Srpskoj, od kraja 2021. do juna 2026. godine, nominalno porasla za oko 63,5 odsto, sa 1.038 KM na 1.698 KM.

I pored značajnog rasta penzija i plata, na stvarnu kupovnu moć građana znatno je uticao talas inflacije, a prije svega cijena hrane koja čini ubjedljivo najveći dio mjesečnih izdataka domaćinstva.