Banjaluka odala počast žrtvama “Oluje”: Održana komemorativna akademija i paljenje svijeća

03.08.2026. | 22:34 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Kod Hrama Hrista Spasitelja u Banjaluci održana je komemorativna akademija povodom 31 godine od egzodusa Srba iz Republike Srpske Krajine u zločinačkoj hrvatskoj akciji “Oluja”, kojom je Banjaluka započela obilježavanje Dana sjećanja na stradale i prognane krajiške Srbe.

Akademiju “Da se ne zaboravi – marama plava” organizovao je Dokumentaciono-informacioni centar “Veritas”, a prisustvovali su ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske Željko Budimir, direktor “Veritasa” Savo Štrbac, gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković i scenarista dokumentarnog filma “Oluja, kolona koja traje vjekovima” Nataša Drakulić.

Štrbac je istakao da je okidač za veliki krajiški egzodus bila, ne tolika nadmoć hrvatske vojske, koliko strah od onoga šta bi ti vojnici napravili u neposrednom kontaktu sa narodom.

“Krajina nije imala profesionalnu vojsku. Branili su je ljudi, radnici, seljaci, profesori, doktori. Branili su svoje kuće, gradove, fabrike, bolnice…”, rekao je Štrbac novinarima.

On je istakao da se narod samoorganizovao zbog straha, koji je u genima tih Srba još od Drugog svjetskog rata, od Jadovna i Jasenovca.

Štrbac je istakao da su, prema podacima “Veritasa” stradale 1.904 žrtve, a čak 66 odsto bili su civili.

“Oko 30 odsto bile su žene, a stradalo je i 10 djece do 14 godina. Još 612 lica tražimo među nestalima. Za to niko nije odgovarao”, naveo je Štrbac.

Scenarista dokumentarnog filma “Oluja, kolona koja traje vjekovima” Nataša Drakulić rekla je da je ponosna što je sve to preživjela, ali ponosna i na svoj rod.

“Za nas je ovaj grad, Banjaluka, jako važan. To je bio grad koji smo mi prvi vidjeli i gdje smo saznali da su se neki naši izvukli. To je grad mira i ja mu se uvijek vraćam kao svojoj drugoj kući. Moramo svi zajedno, kroz generacije, raditi da se naše stradanje ne zaboravi i da tu priču prenosimo dalje, pa cijena neka bude kakva bude”, poručila je Drakulićeva.

Gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković je poručio da je ovo prvi put da je grad odlučio da obilježi ovaj istorijski težak, mučan i tragičan događaj – jedan od najtragičnijih u cijelom tragičnom vijeku za srpski narod.

On je istakao da kultura sjećanja srpskog naroda od danas pa ubuduće treba i mora da bude proaktivna.

Komemorativna akademija započela je minutom ćutanja, kojom je odata počast stradalima u “Oluji”.

Nakon akademije građani su ispred Hrama Hrista Spasitelja palili svijeće za postradale u pogromu Srba iz bivše Republike Srpske Krajine u avgustu 1995. godine.

KROZ IZLOŽBU PRIKAZANO STRADANJE SRPSKIH IZBJEGLICA NA PETROVAČKOJ CESTI I SVODNI

Ispred Hrama Hrista Spasitelja u Banjaluci večeras je otvorena izložba “Da se ne zaboravi – granatiranje Hrvatske vojske na izbjegličke kolone na Petrovačkoj cesti i Svodni”, autora Janka Velimirovića iz Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas”.

Izložba prikazuje stradanje srpskih civila i izbjeglica koje su se kretale u koloni tokom i nakon akcije “Oluja” u avgustu 1995. godine.

Ova postavka prikazuje posljedice raketiranja izbjegličke kolone u selu Janjila kod Bosanskog Petrovca /Petrovačka cesta/ 7. avgusta 1995. godine, te dokumentuje
napad na izbjegličku kolonu koji se dogodio 8. avgusta iste godine u Svodni kod Novog Grada.

Izložba sadrži dokumentarnu i arhivsku građu radi očuvanja sjećanja na stradale civile u organizaciji Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas”.

U Parku oslobođenja u Banjaluci večeras je prikazan i dokumentarni film Tihane Bajić “Petrovačka cesta” koji govori o zločinu koji se dogodio na samom kraju hrvatske akcije “Oluja” kad su srpske izbjeglice već prešle na teritoriju susjedne BiH i nisu predstavljale nikakvu prijetnju.

Pripadnici hrvatskog ratnog vazduhoplovstva granatirali su izbegličku kolonu koja je napustila Hrvatsku. U prvom napadu, 7. avgusta stradalo je desetoro civila, među kojima četvoro dJece, u drugom, dan kasnije – još troje ljudi. Za raketiranje izbjegličke kolone na Petrovačkoj cesti do danas niko nije odgovarao.

Zločinačka akcija “Oluja” počela je 4. avgusta 1995. godine ofanzivom hrvatske vojske i policije, te jedinica HVO-a na području Banije, Like, Korduna i sjeverne Dalmacije, tokom koje je sa vjekovnih ognjišta protjerano više od 220.000 krajiških Srba.

Na ažuriranoj evidenciji “Veritasa” nalaze se imena 1.904 poginula i nestala Srbina u toku i poslije ove akcije, među njima je 1.250 civila od kojih su oko tri četvrtine bile starije od 60 godina.

Među žrtvama je i desetoro djece mlađe od 14 godina i 566 žena, od kojih su oko četiri petine bile starije od 60 godina.

Međunarodni sud pravde je u presudi iz februara 2015. godine “Oluju” okvalifikovao kao etničko čišćenje, ali ne i kao genocid, iako svjetski eksperti za tu oblast tvrde da je ta operacija imala sve karakteristike genocida.