Ovo je najčešće prezime u Srbiji, nosi ga oko 130.000 ljudi: Ko se još našao na listi?

14.10.2026. | 13:13 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Svako prezime nosi svoju priču, ali neka od njih nosi na desetine hiljada ljudi. Dok se u nekim kulturama prezimena izgenerišu iz imena roditelja ili spajaju udajom, na našim prostorima ona čine prepoznatljivu mrežu tradicije i porijekla.

Podaci sa Popisa stanovništva u Srbiji jasno pokazuju koja prezimena dominiraju svakodnevnim životom, ali malo ko zna da je trajnost prezimena u zapravo rezultat jedne konkretne vladarske odluke iz 19. vijeka.

Jovanović je najzastupljenije prezime, a prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, nosi ga oko 130.000 građana. Ipak, prezimena nisu svuda samo porodično nasljeđe. U nekim zemljama ona se formiraju prema imenu roditelja, u drugima djeca dobijaju dva prezimena, dok se u pojedinim državama od supružnika zakonski očekuje da imaju isto prezime.

Prema podacima zasnovanim na Popisu stanovništva iz 2022. godine, Jovanović je najčešće prezime iza njega nalaze se Petrović i Nikolić, dok ostatak prvih deset mjesta zauzimaju prezimena koja su nam takođe veoma poznata.

Ovo je deset najčešćih prezimena u Srbiji:

Jovanović
Petrović
Nikolić
Marković
Đorđević
Stojanović
Ilić
Stanković
Pavlović
Popović

Prema istom izvoru, u Srbiji živi oko 130.000 Jovanovića, blizu 100.000 Petrovića i oko 90.000 Nikolića. To znači da se samo ova tri prezimena pojavljuju kod velikog broja stanovnika, što ih čini naročito prepoznatljivim u svakodnevnom životu.

Podaci su objavljeni u martu 2024. godine, a odnose se na rezultate Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova iz 2022. godine. Zato ih treba posmatrati kao zvaničan presjek prema tom popisu, a ne kao godišnju statistiku koja se redovno ažurira.

Kada su prezimena u Srbiji postala stalna?

Danas nam je sasvim normalno da prezime nasljeđujemo od roditelja i prenosimo ga na svoju djecu. Međutim, u prošlosti nije uvijek bilo tako. U Kneževini Srbiji prezimena nisu nužno ostajala ista iz generacije u generaciju, već su se mogla menjati u zavisnosti od imena oca ili drugog porodičnog pretka.

Važan korak ka današnjem sistemu napravljen je za vrijeme kneza Aleksandra Karađorđevića. Naredbom od 31. januara 1851. godine propisano je da se prezimena u porodicama trajno utvrde i da ih državne, vjerske, školske i vojne vlasti koriste u zvaničnim dokumentima.

Razlog je bio praktičan, stalna prezimena olakšavala su vođenje evidencije o stanovništvu, porodicama i imovini. U istorijskom dokumentu navodi se i da su se prezimena ranije mijenjala, što je otežavalo administrativni rad.

To, ipak, ne znači da prije 1851. godine ljudi u Srbiji nisu imali prezimena. Razlika je u tome što ona nisu uvijek bila trajna i nasljedna u današnjem smislu.

O ovoj naredbi pisalo je Društvo srpskih rodoslovaca “Porijeklo“, koje je objavilo i njen transkript, uz navođenje istorijskog zbornika zakona iz 1853. godine u kojem je dokument zabilježen.