Ni sahrana ne može bez jednog papira: Sveštenik do detalja objasnio šta je sve važno za pokojnika

16.06.2026. | 11:39

Kada dođe trenutak oproštaja od voljene osobe, porodice se često nađu pred velikim brojem pitanja – šta je potrebno pripremiti, kome se obratiti, koji su običaji, šta nalaže crkvena praksa i gdje ljudi najčešće griješe.

U tim teškim danima mnogi se oslanjaju na pogrebne službe, ali prema riječima sveštenika koji je govorio o pravoslavnoj sahrani i običajima, važno je znati jednu stvar nisu svi predmeti koji se nude uz pogrebnu opremu automatski povezani sa Crkvom.

Posebna pažnja se skreće na crkvene predmete za opijelo, poput krsta i sveća. Sveštenik je objasnio da oni treba da budu osvećeni i da kupci imaju pravo da pitaju za dokument koji potvrđuje da prodavac ima dozvolu za prodaju takvih predmeta.

Kako izgleda pravoslavna sahrana i šta je najvažnije znati

U pravoslavnoj tradiciji, opijelo predstavlja posebno zaupokojeno bogosluženje koje se služi nad pokojnikom. Za razliku od parastosa i drugih molitava za upokojene, opijelo se služi jednom, kao dio posljednjeg ispraćaja.

Sveštenik objašnjava da je suština ovog obreda molitva za dušu preminulog i podrška porodici koja ostaje.

– Živi članovi Crkve pripremaju tijelo upokojenog hrišćanina za pogreb i mole se za upokojenje njegove duše. Čin opela je zaupokojeno bogosluženje koje se nad upokojenim služi samo jednom – objasnio je sveštenik.

Prema pravoslavnom shvatanju, smrt nije kraj postojanja čovjeka, već prelazak iz zemaljskog života u vječnost. Zbog toga se kroz molitve, obrede i običaje naglašava veza pokojnika sa Crkvom i vjerom.

Gdje se služi opelo – u kući, crkvi ili na groblju?

Mnogi se pitaju da li je važno gdje će se održati pravoslavno opijelo. Prema crkvenoj praksi, ono može biti služeno u različitim mjestima – u crkvi, kapeli, kod kuće ili na samom grobu.

Ipak, sveštenici često ističu da je najprimjerenije da se obred održi u crkvi, gdje postoji mogućnost potpunog sprovođenja službe.

Porodica ili bliski ljudi pokojnika trebalo bi direktno da se dogovore sa sveštenikom i crkvom, a ne da ovu obavezu prepuste nekome ko posreduje između porodice i vjerske zajednice.

Dokument koji treba da tražite od pogrebnika

Jedan detalj posebno privlači pažnju – dokument za prodaju crkvenih predmeta.

Sveštenik je upozorio da krstovi, svijeće i drugi predmeti koji se koriste tokom opijela treba da budu osvećeni u Crkvi.

– Crkveni predmeti koji su neophodni za opijelo treba da budu osvećeni u Crkvi. Njih ne treba kupovati u pogrebnim službama koje nemaju veze sa Crkvom i trguju tom robom bez posebne dozvole – naveo je.

Kako je objasnio, pravo na prodaju takvih predmeta potvrđuje zvanični blagoslov nadležnog arhijereja.

Ukoliko prodavac odbija da pokaže taj dokument, prema ovom tumačenju, kupci bi trebalo da budu oprezni i da se obrate direktno crkvi.

Šta se stavlja uz pokojnika tokom pravoslavnog ispraćaja

Tokom pravoslavnog pogreba postoje brojni običaji koji se razlikuju od kraja do kraja, ali osnovni elementi su slični.

Pokojnik se priprema za sahranu, oblači se u odgovarajuću odeću, a u kovčeg se često stavljaju krst ili ikona. Kod uzglavlja se obično nalazi sveća, žito i vino, koji imaju svoje simbolično značenje u pravoslavnoj tradiciji.

Kuvana pšenica, odnosno žito, predstavlja vjeru u vaskrsenje i novi život. Kao što zrno koje padne u zemlju donosi novi plod, tako se u vjeri povezuje sa nadom u život poslije smrti.

Zašto se sahrana često obavlja trećeg dana

U Srbiji je uobičajeno da se pravoslavna sahrana obavlja trećeg dana od smrti, računajući dan smrti kao prvi dan.

Ovaj običaj povezan je sa hrišćanskim vjerovanjem o Hristovom vaskrsenju trećeg dana. Ipak, okolnosti poput zdravstvenih razloga ili drugih praktičnih okolnosti mogu uticati na vrijeme sahrane.

Tokom opijela sveštenik se molitvama obraća za pokoj duše, a nakon službe slijedi posljednji oproštaj porodice i prijatelja.

Stari običaji koji su se zadržali do danas

Pored crkvenih pravila, u Srbiji se kroz generacije čuvaju i brojni narodni običaji.

Neke porodice prekrivaju ogledala, zaustavljaju satove ili stavljaju znak žalosti na kuću. Ovi običaji nisu dio crkvenog obreda, već pripadaju narodnoj tradiciji i razlikuju se od mjesta do mjesta.

Nekada je bilo češće da se pokojnik čuva u porodičnoj kući do sahrane, dok se danas tijelo uglavnom nalazi u kapeli ili mrtvačnici.

Šta se radi poslije sahrane

Nakon sahrane, porodica često organizuje daću, odnosno zajednički obrok za rodbinu i prijatelje. To je prilika da se ljudi okupe, sjete pokojnika i podijele uspomene.

U pravoslavnoj tradiciji posebno mjesto imaju pomeni – treći dan, sedmi dan, četrdeseti dan i godišnjica smrti. Najznačajniji među njima je četrdesetodnevni pomen, kada se porodica ponovo okuplja u molitvi za pokoj duše, piše Ona.

Običaji se razlikuju, ali im je zajednička ista namjera – da porodica kroz vrijeme pronađe način da sačuva sjećanje na osobu koja je preminula.

Pravoslavna sahrana nije samo čin posljednjeg oproštaja, već skup obreda, molitava i običaja koji porodici daju smjernice u trenutku kada je najteže. Poznavanje tih pravila može pomoći da se izbjegnu nesporazumi i da se ispraćaj obavi sa poštovanjem prema pokojniku i vjeri.