Upozorenje građanima BiH: Ambrozija je sada posebno aktivna – evo šta savjetuju stručnjaci

22.09.2026. | 11:54 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Ambrozija je tokom septembra posebno problematična za osobe alergične na polen, jer se upravo u drugoj polovini avgusta i tokom septembra bilježe najviše koncentracije njenog polena u vazduhu.

Iz Zavoda za javno zdravstvo FBiH za Aloonline.ba upozoravaju da ambrozija može ozbiljno narušiti zdravlje osjetljivih osoba, a zbog velike reproduktivne moći i sposobnosti prilagođavanja veoma se brzo širi.

Ambrozija (Ambrosia artemisiifolia) jednogodišnja je zeljasta biljka koja naraste od jednog do 1,5 metara. U našim krajevima cvjeta od sredine jula do polovine oktobra, a najviše polena ima u drugoj polovini avgusta i tokom septembra.

„Vrućina, vlaga i povjetarac pomažu širenju polena“, navode iz Zavoda, dodajući da se ambrozija najčešće može pronaći na zapuštenim zemljištima, u vrtovima i dvorištima, pored puteva i pruga, između poljoprivrednih usjeva, ali i u gradskim sredinama.

Jedna zrela biljka ambrozije ima oko 170.000 cvjetova i može otpustiti čak do milijardu zrnaca polena. On se može širiti na oko jedan kilometar, dok ga vjetar može odnijeti i nekoliko stotina kilometara.

Među najjačim alergenima

Prema podacima Zavoda, među osobama alergičnim na polen biljaka čak 75 odsto je alergično upravo na ambroziju.

„S obzirom na to da je polen ambrozije izrazito alergogen, koncentracija već od 20 do 30 zrnaca u jednom kubnom metru vazduha može kod izrazito osjetljivih ljudi izazvati alergijsku reakciju“, navode iz Zavoda. Najčešći simptomi su začepljenost i svrab nosa, curenje iz nosa i kijanje, ali i kašalj, otežano disanje, crvenilo, svrab i suzenje očiju. Kod pojedinih osoba mogu se javiti i promjene na koži i u probavnom sistemu.

Iz Zavoda dodaju da je u periodima visokih koncentracija polena primijećen i povećan broj posjeta hitnoj pomoći, kao i više izostanaka s posla i iz škole.

Problem nije samo ambrozija

Centar za ekologiju i prirodne resurse Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu navodi da je na području Kantona Sarajevo evidentirano 149 biljnih vrsta sa alergogenim svojstvima. Federalni hidrometeorološki zavod BiH takođe prati koncentracije polena i navodi ambroziju kao značajan uzročnik sezonskog alergijskog rinitisa, odnosno polenske groznice.

Kako se zaštititi?

Hroničnim bolesnicima i osobama alergičnim na polen ambrozije iz Zavoda preporučuju da redovno prate izvještaje o koncentraciji polenskih alergena, dok se osobama sa učestalim alergijskim reakcijama savjetuje konsultacija sa ljekarom.

Tokom perioda najveće koncentracije polena preporučuje se:

smanjiti boravak na otvorenom, naročito između 5 i 10 časova;
izbjegavati boravak napolju tokom vjetrovitih dana;
boravak u prirodi planirati za poslijepodnevne i večernje sate;

ne sušiti odjeću na otvorenom;
po mogućnosti svake večeri oprati kosu prije spavanja;
izbjegavati cigarete, zadimljene prostorije i druge iritanse;
izbjegavati rad u bašti tokom cvjetanja ambrozije.
Iz Zavoda savjetuju i izbjegavanje većih, neuređenih livadskih površina, dok boravak u šumskim područjima i na planinama iznad 1.000 metara nadmorske visine može biti povoljniji tokom sezone ambrozije.

Ambrozija štetna i za poljoprivredu

Ambrozija nije samo zdravstveni problem. Kao korovska biljka predstavlja konkurenciju gajenim usjevima jer iz zemljišta uzima hranljive sastojke.

„Najdjelotvorniji pristup suzbijanju ambrozije uključuje mehaničke, agrotehničke i hemijske mjere“, navode iz Zavoda.

Ambroziju je najbolje uklanjati u junu i julu, prije cvjetanja. Kod manjih površina biljku treba iščupati zajedno sa korijenom, uz korištenje rukavica i zaštitne maske koja pokriva nos i usta.

Manje površine mogu se i pokositi, ali travu treba kositi na oko pet centimetara od zemlje ili niže. Ako se ne pokosi dovoljno nisko, biljka može ponovo izrasti za oko 20 dana.

Za velike površine primjenjuju se hemijske i agrotehničke mjere, a takve poslove treba da obavljaju edukovane osobe.

Na području Federacije BiH koncentracije polena ambrozije u vazduhu mjere Centar za ekologiju i prirodne resurse PMF-a u Sarajevu, Poljoprivredni zavod Unsko-sanskog kantona i Agronomski i prehrambeno-tehnološki fakultet Sveučilišta u Mostaru.