Malo začina, ogromna cijena: Za gram potrebno oko 140 cvjetova

06.10.2026. | 14:15 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Šafran se smatra najskupljim začinom na svijetu, a razlog za njegovu visoku cijenu krije se prije svega u zahtjevnoj proizvodnji i velikom broju sati ručnog rada.

Prepoznatljiv je po intenzivnoj aromi i crvenim nitima koje se dobijaju iz cvijeta i potom suše. Iako se koristi u veoma malim količinama, proizvodnja šafrana mnogo je složenija nego kod većine drugih začina.

Najveći proizvođač šafrana danas je Iran, koji proizvodi oko 90 odsto ukupne svjetske količine. Među značajnim proizvođačima i izvoznicima su i Kašmir u Indiji i Španija.

Istorija šafrana seže hiljadama godina unazad

Poreklo šafrana često se vezuje za Grčku. Prema legendi, zgodni smrtnik po imenu Krokus zaljubio se u prelijepu nimfu Smilaks. Kada je odbila njegovu ljubav, Krokus je, prema mitu, pretvoren u ljubičasti cvijet šafrana.

Istorija uzgoja šafrana seže više od 3.000 godina u prošlost i obuhvata brojne kulture.

Iako nije potpuno poznato gdje je šafran prvi put počeo da raste, istorijski izvori navode da su ga persijski vladari oko 500. godine prije nove ere donijeli u Indiju.

Šafran je bio cijenjen i u drevnom Egiptu. Prema predanju, Kleopatra ga je koristila kao mirisnu i zavodljivu esenciju.

Stari Grci i Rimljani takođe su veoma cijenili ovaj začin. Koristili su ga kao parfem, a prema pojedinim istorijskim zapisima, šafran se koristio i za mirisanje javnih prostora.

Tokom Rimskog carstva, prema istorijskim zapisima, car Neron je naredio da se ulice Rima pospu šafranom prilikom njegovog ulaska u grad.

Tri vrste šafrana posebno su poznate

Među najpoznatijim vrstama šafrana izdvajaju se:

Lača ili Mongra šafran – uzgaja se na području Kašmira, a prepoznatljiv je po tamnocrvenim nitima. Često se smatra veoma kvalitetnim zbog intenzivnog i dugotrajnog ukusa i arome. Zbog ograničene proizvodnje veoma je skup i rijetko se nalazi van Indije.

Akvila šafran – uzgaja se u Italiji, posebno u dolini Naveli i na Sardiniji, a povezuje se i sa iranskim šafranom. Ima kraće niti i svjetliju crvenu boju. Proizvodi se u većim količinama, zbog čega je dostupniji i cjenovno pristupačniji.

Krem ili španski superior šafran – ova vrsta je veoma zastupljena na tržištu, posebno u SAD. Sadrži više žutih dijelova cvijeta i biljnog materijala, zbog čega je uglavnom jeftinija od kvalitetnijih vrsta.

Zašto je šafran toliko skup?

Jedan cvijet šafrana daje svega oko 30 miligrama svježeg materijala. Nakon sušenja, količina se smanjuje na približno sedam miligrama.

Upravo zbog toga proizvodnja zahtijeva ogroman broj cvjetova.

Za samo jedan gram osušenih šafranovih niti potrebno je oko 140 cvjetova. Za kilogram suvih niti može biti potrebno približno 170.000 cvjetova, kao i oko 40 sati ručnog rada.

Svaki cvijet mora pažljivo da se obradi kako bi se izdvojili dijelovi koji se koriste kao začin.

Takav način proizvodnje jedan je od glavnih razloga zbog kojih šafran dostiže izuzetno visoku cijenu.

Šafranu se pripisuju različite zdravstvene koristi

Šafran se vijekovima koristi u tradicionalnoj medicini, a pojedina istraživanja proučavala su njegova moguća dejstva.

Tradicionalno mu se pripisuju različite koristi, među kojima su:

podrška pamćenju i kognitivnim funkcijama

mogući uticaj na raspoloženje i vitalnost

podrška zdravlju kose

moguća pomoć u ublažavanju pojedinih simptoma prehlade

mogući uticaj na simptome artritisa

podrška zdravlju očiju

moguća pomoć kod problema sa spavanjem

podrška varenju

mogući doprinos procesu zarastanja rana

Ipak, šafran nije lijek, a zdravstvene koristi zavise od količine, načina upotrebe i zdravstvenog stanja osobe. Za ozbiljne zdravstvene tegobe ne treba ga koristiti kao zamjenu za propisanu terapiju, prenosi mondo