Da li obilne menstruacije mogu da budu uzrok anemije? Koje sve analize treba uraditi kako bi se to utvrdilo

30.08.2026. | 10:34 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Obilne menstruacije ili menoragija jedan su od najčešćih uzroka anemije usljed nedostatka gvožđa, a prije svega razlog pojave sideropenijske anemije kod žena u reproduktivnom dobu.

Tokom obilnih krvarenja tijelo gubi veću količinu crvenih krvnih zrnaca (eritrocita) nego što uspijeva da nadoknadi putem ishrane. Kako se u eritrocitima nalazi gvožđe, hronični mjesečni gubitak krvi postepeno prazni rezerve gvožđa u organizmu, što dovodi do smanjene proizvodnje hemoglobina i nastanka anemije.

Šta je sideropenijska anemija?

[Sideropenijska anemija] ili anemija usljed nedostatka gvožđa najčešća je bolest u ljudskoj populaciji. Procjena je da više od milijarde ljudi na svijetu ima sideropenijsku anemiju – bolest koja ne smije da se liječi „na svoju ruku“. Većina bolesnika potiče iz nerazvijenih zemalja, dok je učestalost u razvijenim zemljama značajno manja.

Hematolozi ističu da sideropenijska anemija nastaje uglavnom zbog neadekvatne, pogrešne ishrane, a najosjetljivije grupe su djeca u prvoj i drugoj godini života, adolescenti, sportisti, trudnice, dojilje, vegetarijanci i vegani. Osobe kod kojih je nastala sideropenijska anemija obično ishranom ne unose u organizam dovoljno gvožđa. Najbolja apsorpcija gvožđa je iz majčinog mlijeka, a najviše ga ima u namirnicama životinjskog porijekla kao što su meso, riba, iznutrice i jaja, prenosi “eKlinika”.

Koje laboratorijske analize treba uraditi kako bi se utvrdio uzrok anemije?

Kako bi se potvrdila anemija i utvrdilo da li ima veze sa nedostatkom gvožđa usljed obilnih krvarenja, ljekari obično preporučuju da se urade sljedeće analize krvi:

1. Osnovne analize krvi (za potvrdu anemije)

Krvna slika (KKS – kompletna krvna slika / KKS sa leukocitnom formulom):

– Hemoglobin (Hgb): Pokazuje ukupnu sposobnost krvi da prenosi kiseonik. Ako su vrijednosti niske – ukazuju na anemiju

– Eritrociti (RBC): Ukupan broj crvenih krvnih zrnaca, koji je obično snižen

– Hematokrit (HCT): Udio eritrocita u ukupnoj zapremini krvi

– Eritrocitni indeksi (MCV, MCH, MCHC): Kod anemije usljed nedostatka gvožđa, vrijednosti MCV (prosječni volumen eritrocita) i MCH tipično su snižene, što znači da su crvena krvna zrnca manja i bljeđa nego obično i tu je riječ o mikrocitnoj, hipohromnoj anemiji.

2. Status gvožđa (potvrda uzroka – nedostatak gvožđa)

– Feritin: Najvažniji je pokazatelj jer prikazuje i rezerve gvožđa u jetri i tkivima. Njegov pad je prvi znak da su rezerve ispražnjene, često i prije nego što sam hemoglobin drastično opadne

– Gvožđe u serumu (Fe): Prikazuje trenutni nivo gvožđa u cirkulaciji. Može da varira tokom dana ili pod uticajem ishrane, pa se uvijek tumači uz feritin

– TIBC i UIBC (kapacitet vezivanja gvožđa): Ukupni i nezasićeni kapacitet vezivanja gvožđa. Kod nedostatka gvožđa, ovi parametri su obično povećani jer tijelo pokušava da „uhvati“ što više dostupnog gvožđa.

Koje dodatne, preporučene analize treba uraditi?

Ukoliko analize potvrde anemiju usljed nedostatka gvožđa izazvanu obilnim menstruacijama, ljekari kažu da je važno pristupiti rješavanju problema iz dva ugla:

– Konsultacija sa ginekologom je neophodna, kao i ginekološki pregled i ultrazvuk male karlice kako bi se utvrdio tačan uzrok samih obilnih krvarenja. Na taj način može se utvrditi prisutnost mioma, polipa, endometrioza, hormonski disbalans…

– Ljekar opšte prakse / hematolog odrediće odgovarajući vid nadoknade gvožđa putem suplemenata, lijekova ili parenteralno, u zavisnosti od nivoa feritina i hemoglobina.