Francuska na vrhu liste: Zemlje koje niko nije želio da posjeti doživjele procvat turizma

26.08.2025. | 13:00

Francuska je na vrhu liste, Tuvalu je na dnu, a Irska je dramatično pala u popularnosti. Ovo su neki od najzanimljivijih nalaza nakon sveobuhvatne analize globalne turističke statistike Svjetske turističke organizacije Ujedinjenih nacija (UNTWO) koju je sproveo Telegraf Trevel.

El Salvador bezbjedan

Prije jedne decenije, stopa ubistava u El Salvadoru bila je vodeća u svijetu sa 106,3 na 100.000 stanovnika. Sada, zahvaljujući drakonskim mada veoma efikasnim politikama borbe protiv kriminala predsjednika Najiba Bukelea, ljubitelja kriptovaluta, ona iznosi zapanjujućih 1,9 na 100.000 (samo malo više nego u Velikoj Britaniji).

Sada kada su ulice bezbjedne, turisti se upućuju pravo ka ovoj maloj centralnoameričkoj zemlji, koja je 2024. godine dočekala 3,2 miliona međunarodnih posjetilaca, uključujući više od 1,2 miliona iz SAD, što je povećanje od 80% u odnosu na 2019. godinu.

Još jedna latinoamerička zemlja, nekada opterećena kriminalom, takođe je doživela ozbiljan porast turizma.

Kolumbija, koja je, zbog svojih ratova protiv droge i oružanih pobuna, bila zabranjena prije 20 godina, brzo postaje hipsterska opcija za odmor par ekselans. Skoro 6,6 miliona međunarodnih turista je posjetilo ovu zemlju 2024. godine, u odnosu na 4,2 miliona u 2019. godini, što je povećanje od 58%.

Izvor: Simlinger/ShutterstockKatar je 2024. godine dočekao skoro 5,1 milion turista, više nego Norveška, Malta, Mauricijus i Jamajka, sa mnoštvom svjetski poznatih muzeja, hotela i restorana, to predstavlja porast od 138% od 2019. godine, što ga čini najbrže rastućom turističkom destinacijom na svetu.

Naravno, nije jedina zalivska država koja uspješno diverzifikuje svoju ekonomiju koja je ranije zavisila od nafte.

Bahrein je, u istom periodu, zabijležio porast broja dolazaka za 72 procenta; Saudijska Arabija za 69,6 procenata.

Albanija izbor za ljetnji beg

Ne tako davno, Albanija se smatrala izrazito neobičnom opcijom za ljetnji bijeg, izborom koji bi vjerovatno smanjio troškove vašeg budžeta za odmor, ali vjerovatno i izazvalo neko čudo. Više ne.

Balkanska nacija, vođena željom premijera Edija Rame za stranim turistima (i njihovim novcem) i poređenjima sa Maldivima od strane “influensera“ na društvenim mrežama, zaista je postala dio mejnstrima za odmor.

Skoro 11,3 miliona međunarodnih turista posjetilo je Albaniju 2024. godine, što je povećanje od 6,1 miliona u 2019. godini, što je porast od 84,3%.

Zvanični cilj je da se ovaj broj poveća na 20 miliona do 2030. godine, što bi Albaniju izjednačilo sa Hrvatskom, a novi razvoj u ugostiteljstvu se brzo razvija. Među najznačajnijim projektima jeste da će Džared Kušner i njegova supruga Ivanka Tramp potrošiti 1,4 milijarde dolara na izgradnju luksuznog hotela na ostrvu Sazan.

Izvor: nikodre/ShutterstockMeđutim, protivljenje albanskoj politici se pojačava, a već su se pojavili strahovi zbog štete po životnu sredinu i prekomernog turizma.

Pored Albanije, gdje bi se još mogli videti antituristički protesti kakvi su pogodili destinacije poput Dubrovnika, Venecije i Barselone?

Podaci ukazuju na Maltu, koja je zabilježila porast od 29,5% u broju stranih turista od 2019. godine (i porast od 19,6% samo u poslednjoj godini).

Takođe je mala,  samo 122 kvadratne milje, tako da njenih 3,6 miliona godišnjih posjetilaca iznosi 29.213 turista po kvadratnoj milji (samo Monako, Hong Kong, Singapur i Sveti Marten ih gušće zbijaju).

Džulijet Riks, stručnjak za Maltu u časopisu “Telegraf Trevel“, rekla je: “Tokom nedavnih poseta, prvi put sam otkrila da je Valeta neprijatno puna. Maltežani su uvijek dočekali turiste i vjerovatno će to nastaviti da čine za sada, ali sada zaista postoji rizik od prekomjernog turizma i svega što to podrazumijeva.“

Van Evrope, čini se logičnim očekivati više problema sa prekomjernim turizmom u Japanu. Ukupno je dolazak stranih turista iznosio 36,9 miliona u 2024. godini, što je povećanje od 47,1% u odnosu na 2023. godinu – što je veći jednogodišnji porast nego u bilo kojoj drugoj zemlji osim Južne Koreje, i povećanje od 15,7% u odnosu na 2019. godinu.

Štaviše, godišnja statistika UNWTO-a pokazuje da je još jedan veliki porast na pomolu za 2025. godinu (tokom prvog kvartala, dolasci su porasli za 23,1% u odnosu na isti period prethodne godine; da se to ponovilo tokom cijele 2025. godine, Japan bi imao preko 44 miliona turista godišnje).

S obzirom na brojne dokaze o antiturističkom raspoloženju koje je već prisutno u zemlji (populistička stranka Sanseito, koja zagovara agendu “japanski na prvom mjestu“, beleži visoke rezultate u anketama), čini se da bi stvari mogle doći do kulminacije.

Hoćemo li vidjeti iste vrste protesta koji su progonili evropske zemlje u poznato ljubaznom i rezervisanom Japanu? Možda ne.

Ali, veće turističke takse, dvostepeno određivanje cijena (gde turisti plaćaju više za ulaznice u atrakcije, pa čak i za obroke u restoranima) i ograničenja broja posjetilaca (kao što je nedavno uvedeno na planini Fudži) mogli bi biti na redu.

Jedna zemlja koja se suočava sa sasvim drugačijim turističkim problemom je Smaragdno ostrvo. Nakon što je 2019. godine dočekalo skoro 11 miliona stranih posetilaca, njegov oporavak nakon Kovida je bio loš.

Samo 6,3 miliona posjetilaca je 2023. godine, a taj broj je porastao na 6,6 miliona u 2024. godini – što je i dalje 39,8% manje u odnosu na brojku prije pandemije, gore nego u bilo kojoj drugoj evropskoj zemlji.

Šta se dešava? Nikola Brejdi, putopisna spisateljica sa sedištem u Irskoj, rekla je: “Najveći faktor je vjerovatno najočigledniji – cijena.

Irska sa reputuacijom skupe zemlje

“Irska je dugo imala reputaciju skupe zemlje, a kada turisti imaju malo novca za putovanja, jeftinije destinacije će vjerovatno pobediti.“

Navela je povećanje PDV-a iz 2023. godine, koje je snažno pogodilo ugostiteljstvo, kao i vrtoglavi rast cijena hotela, uglavnom zbog povećanih troškova, ali pogoršano time što država koristi značajan deo hotelskih kapaciteta za smještaj tražilaca azila.

Irska nije jedina zemlja u kojoj je broj dolazaka znatno ispod nivoa pre Kovida. Za zemlje poput Izraela (pad od 78,9%), Mjanmara (pad od 75,8%), Libana (pad od 41,6%) i Irana (pad od 22,6%), sukobi i bezbjednosne brige su očigledno krivi.

Pacifička ostrva pate, a turisti su možda neodlučni da se obavežu na daleke (i skupe) avanture tokom vremena ekonomske nesigurnosti; Mikronezija (pad od 90%), Guam (pad od 55,8%), Nova Kaledonija (pad od 55%), Severna Marijanska Ostrva (pad od 53%), Maršalska Ostrva (pad od 40,9%), Palau (pad od 40,4%) i Vanuatu (pad od 36,4%) su daleko od svojih rekorda iz 2019. godine.

Američki “Trampov pad“ izgleda stvaran, s obzirom na to da su Sjedinjene Države zabeležile 72,4 miliona posetilaca u 2024. godini, što je pad od 8,9% u odnosu na 2019. godinu.

Izvor: Karolis Kavolelis/ShutterstockDruge zemlje koje se još uvek bore da se oporave od pandemije uključuju Filipine (pad od 34,2%), Peru (pad od 25,5%), Mađarsku (pad od 22,3%), Južnu Afriku (pad od 12,8%), Australiju (pad od 12,6%), Tajland (pad od 10,9%), Italiju (pad od 10,5%) i Kanadu (pad od 10%).

Iako još nije objavila kompletnu statistiku za 2024. godinu, Velika Britanija je još jedna zemlja čiji je oporavak bio spor. U 2023. godini dočekala je 37,2 miliona stranih posetilaca, što je pad od 5,6% u odnosu na 2019. godinu, a projekcije za 2024. i 2025. godinu ukazuju samo na blago poboljšanje.

Štaviše, potrošnja turista je smanjena za 8 procenata, što se pretvara u pad od 2,8 milijardi funti kada se prilagodi inflaciji.

Navedeni su različiti faktori, uključujući visoke cijene obroka van kuće i smeštaja u hotelima (Svetski ekonomski forum rangira Veliku Britaniju na 113. mesto od 119 zemalja po konkurentnosti cena), rastuće naknade za vize i ukidanje kupovine bez poreza za turiste.

“Za one koji prate vesti, Velika Britanija nije imala najbolje promotivne kampanje“, dodaje putopisac i stručnjak za Veliku Britaniju Kris Mos.

“Neočišćena kanalizacija na obali mora, porast kriminala noževima, haos na željeznici, pa čak i ukidanje HS2 teško da su primamljive slike.“

Francuska na vrhu liste

Statistika UNWTO pokazuje da je 2024. bila prekretnica za Francusku. Zapanjujućih 102 miliona stranih posjetilaca slilo se u zemlju sira i vina – više turista nego što je ikada posjetilo jednu zemlju u jednoj godini.

Takođe je tri puta više godišnjih posjetilaca od Grčke (devete najposjećenije zemlje u 2024. – isključujući one koje nisu dostavile podatke) i Japana. Pa ipak, dok je prekomerni turizam postao politički vruća tema i u Grčkoj i u Japanu, Francuska jedva da je videla primjedbe na previše turista (povremene primedbe na uticajne ljude inspirisane filmom „Emili u Parizu“).

Koja je njena tajna? Veličina je očigledno važna – Francuska je veća od gorepomenutih zemalja, tako da ima više prostora da raširite peškir za plažu.

Izvor: Symeonidis Dimitrios/ShutterstockEntoni Peregrin, stručnjak za Francusku u časopisu “Telegraf Trevel“, nudi nekoliko teorija: “Francuska jednostavno ne privlači toliko ljudi koji, sa flašama u rukama, uznemiravaju pristojne meštane u 2:30 ujutru. Naravno, na Rivijeri postoji loše ponašanje, ali to je uglavnom među milionerima i oni imaju način da sebi priušte zadovoljstvo.

“Francuske porodice takođe imaju tendenciju da odmaraju u Francuskoj, često na onim primorskim mestima gdje bismo očekivali da večernje afere izmaknu kontroli. Njihovo prisustvo ima smirujući, čak i civilizatorski efekat. I, u svakom slučaju, meštani francuskih turističkih odmarališta su mnogo manje skloni da demonstriraju protiv drugih Francuza nego što bi to učinili protiv stranih posjetilaca.“

Na kraju, riječ o hrabrom malom ostrvu Tuvalu. Od 195 zemalja koje su UNWTO-u dostavile podatke o turizmu od 2022. godine, registrovalo je najmanji broj godišnjih posetilaca: jadnih 200 (u 2022. godini; podaci za 2023. i 2024. godinu nisu dostupni).