MUP razjašnjava dileme o “super” radarima: Da li su već postavljeni i koje prekršaje mogu da otkriju

19.02.2026. | 15:12

Proteklih nedjelja u Srbiji se spekuliše o uvođenju super radara koji bi automatski kažnjavali vozače bez prisustva policije.

Ipak, stacionarni radari još nisu postavljeni na putevima, ističu za “Insajder” iz Ministarstva unutrašnjih poslova, i dodaju da je u toku procedura izrade projekta i priprema za njihovo postavljanje, pri čemu će, kako ističu, javnost biti blagovremeno obaviještena o tačnim lokacijama radara prije početka rada.

Radari će, kako se navodi u odgovoru, dokumentovati više saobraćajnih prekršaja, uključujući prekoračenje dozvoljene trenutne i prosječne brzine kretanja, prolazak na crveno svjetlo, nekorišćenje sigurnosnog pojasa, nepropisno korišćenje mobilnog telefona, nepropisno preticanje, preticanje kolone vozila preko pune linije (nasilnička vožnja) i istek registracione naljepnice.

“Postavljanje novih radara i korišćenje savremene tehnologije podiže svijest vozača da će biti kažnjeni i oslobađa policijske službenike za druge zadatke, ali samo po sebi neće značajno poboljšati bezbjednost saobraćaja na putevima u Srbiji”, istakao je u razgovoru za “Insajder” master inženjer saobraćaja Igor Velić.

Hoće li podići bezbjednost na putevima?

Dodaje da samo insistiranje unutar državne politike bezbjednosti saobraćaja na kontroli i represiji neće dovesti do zadovoljavajućih rezultata.

“Jedino što mi u našoj politici bezbjednosti saobraćaja kao država primjenjujemo jeste kontrola saobraćaja, a to, prosto, ne daje rezultate. Srbija je ove godine izbila na prvo mjesto u Evropi po broju smrtno stradalih na milion stanovnika, tačnije 78. Trenutno smo najnebezbjednija zemlja u Evropi, a društveno-ekonomski troškovi saobraćajnih nezgoda na godišnjem nivou iznose 4,1 milijardu evra”, rekao je Velić.

Ipak, Marijana Jovanović iz Centra za promociju bezbjednosti saobraćaja vjeruje da će uvođenje novog sistema predstavljati značajan korak ka savremenom sistemskom upravljanju bezbjednošću saobraćaja i da cilj nije represija, već promjena saobraćajne kulture.

“Suština ovih sistema nije u tome da se vozači ‘uhvate u prekršaju’, već da se poveća vjerovatnoća kontrole u svakom trenutku i na svakom mjestu. Kada vozač ne zna gdje se tačno nalazi nadzor, on je skloniji da poštuje propise kontinuirano, a ne samo na mjestima gdje vidi policiju”, objasnila je ona.

Jedan od ključnih problema, prema riječima Velića, jeste to što kreatori saobraćajne politike poput MUP-a, Ministarstva saobraćaja, Agencije za bezbjednost saobraćaja, Vlade Srbije, lokalnih sekretarijata za bezbjednost saobraćaja, lokalnih samouprava i “Puteva Srbije” dugi niz godina, zakonski i kroz strategije, odbijaju da primijene koncept održive urbane mobilnosti i humanog inženjeringa.

“Ono što je dalo najbolje rezultate jeste promjena koncepta održive urbane mobilnosti i humanog inženjeringa. Sve zemlje koje na strateškom i praktičnom nivou sprovode te koncepte imaju ubjedljivo najbolje rezultate. To su Danska, Holandija, Norveška, Švedska i Finska. Te zemlje su postavile standard kako se, od strateškog do lokalnog nivoa, unapređuje sistem bezbjednosti saobraćaja”, istakao je sagovornik “Insajdera”.

Koncept urbane mobilnosti

Bez primjene koncepta održive urbane mobilnosti i humanog inženjeringa, čak i u novom Zakonu o bezbjednosti saobraćaja koji se trenutno priprema, prema riječima sagovornika “Insajdera”, MUP može postavljati i najsavremenije radare bez suštinskog efekta.

“Zakon sam po sebi neće poboljšati bezbjednost saobraćaja. Zakonski okvir je samo jedan od alata, ali ne i glavni. Kada govorimo o kontroli saobraćaja, problem nije u samoj kontroli, već u tome što je ona selektivna”, naveo je Velić.

I Jovanović takođe vjeruje da kazne same po sebi neće riješiti problem, “ali svijest da je kontrola stalna i objektivna utiče na dugoročno formiranje navika”, što su, kako dodaje, pokazala i iskustva iz drugih zemalja.

“Naravno, ovakve mjere moraju biti praćene transparentnim obavještavanjem javnosti i edukacijom učesnika u saobraćaju, jer se samo tako može doprinijeti efikasnijem smanjenju broja nezgoda, povrijeđenih i poginulih na našim putevima”, objasnila je Jovanović.

Podjela odgovornosti

Drugi problem koji je uočio Velić jeste to što se Srbija i dalje nalazi u tradicionalnom konceptu sagledavanja saobraćajnih nezgoda, u kojem se razmatra isključivo pravna i krivična odgovornost učesnika.

“Zemlje koje imaju bolje rezultate primjenjuju savremeni koncept odgovornosti koji se zasniva na podjeli odgovornosti. Kada se desi nezgoda, ne sagledava se samo pravno-krivična odgovornost učesnika, već i politička, stručna, etička i moralna odgovornost. Ako nismo ispunili nijedan cilj iz nacionalne strategije bezbjednosti saobraćaja i akcionog plana, a istovremeno smo izbili na prvo mjesto po nebezbjednosti, moralna i politička odgovornost nalažu da direktor Agencije za bezbjednost saobraćaja, ministar unutrašnjih poslova i ministar saobraćaja i građevinske infrastrukture podnesu ostavke”, zaključio je Velić.

Dodaje i da je u Evropi kontrola saobraćaja posljednja mjera, dok se prioritet daje izgradnji sistema bezbjednosti saobraćaja, od uređenja ulica do obrazovanja učesnika u saobraćaju.

Iako uvođenje super radara može povećati svijest vozača i rasteretiti policiju, stručnjaci ističu da bez primjene modernih koncepta upravljanja saobraćajem i edukacije učesnika, značajnije poboljšanje bezbjednosti na putevima Srbije neće biti postignuto, piše Insajder.