Zigmund doveo AfD nadomak apsolutne većine: Ispisali smo istoriju

06.09.2026. | 22:04 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Pokrajinski izbori u njemačkoj saveznoj državi Saksoniji-Anhaltu donijeli su istorijski i do sada nezabilježen politički potres na njemačkoj političkoj sceni, na kojima je Alternativa za Njemačku (AfD) ostvarila ubjedljivu pobjedu osvojivši 44,5 odsto glasova, što predstavlja dramatičan skok u odnosu na 20,8 odsto iz 2021. godine, pokazuju najnovije zvanične projekcije nakon zatvaranja birališta.

Hrišćansko-demokratska unija (CDU), pod vođstvom aktuelnog pokrajinskog premijera Svena Šulcea, pretrpjela je istorijski debakl i zabilježila svoj najgori rezultat u ovoj pokrajini ikada, strmoglavivši se sa nekadašnjih 37,1 odsto na svega 18,5 odsto podrške.

Prema projekcijama instituta Infratest dimap, treća politička snaga u novom sazivu parlamenta u Magdeburgu biće Ljevica (Die Linke) sa 9,5 odsto, dok su Zeleni osvojili 8,7 odsto, a Socijaldemokratska partija (SPD) 8,5 odsto glasova. Savez Sare Vagenkneht (BSW) balansira na samoj ivici cenzusa sa tačno 5 odsto podrške, dok je liberalni FDP, dosadašnji koalicioni partner u pokrajinskoj vladi, potpuno eliminisan iz parlamenta jer je pao na marginalnih 2,3 odsto.

Izborna trka ostvarena je uz nezapamćenu izlaznost birača od čak 78 odsto, što svjedoči o ekstremnoj polarizaciji glasačkog tijela i masovnoj mobilizaciji dosadašnjih apstinenata.

Ovakav izborni ishod, u kojem je partija koju Služba za zaštitu ustavnog poretka zvanično klasifikuje kao „dokazano desno-ekstremističku” došla nadomak apsolutne većine mandata, otvara duboku sistemsku krizu koja prevazilazi regionalne okvire i direktno ugrožava autoritet saveznog kancelara Fridriha Merca u Berlinu.

Prema trenutnoj raspodjeli mjesta, AfD projektovano osvaja 39 mandata, što je za samo tri mjesta manje od apsolutne većine potrebne za samostalno formiranje vlasti u pokrajinskom parlamentu koji broji najmanje 83 poslanika.

Ukoliko BSW u konačnom brojanju sklizne ispod pet odsto, matematički prag za samostalnu vladavinu AfD-a biće spušten, čime bi se stvorio presedan bez analoga u modernoj istoriji Savezne Republike Njemačke.

Vodeći kandidat AfD-a u Saksoniji-Anhaltu, Ulrih Zigmund, izjavio je u svom prvom obraćanju javnosti da je njegova partija ispisala istoriju i poručio da izborni rezultat predstavlja nedvosmislen i čist mandat za preuzimanje izvršne vlasti. Zigmund je naglasio da AfD želi samostalno da upravlja pokrajinom i kategorički odbacio mogućnost formiranja ili podržavanja bilo kakve manjinske vlade tradicionalnih stranaka, istakavši da je njegova ruka pružena samo onim političkim akterima koji su spremni na radikalan zaokret u sferama migracione, bezbjednosne i energetske politike.

Predsjednica saveznog AfD-a Alis Vajdel potvrdila je iz Berlina da rezultat iz Magdeburga delegitimiše aktuelni establišment i dokazuje tektonsku promjenu političke volje njemačkih građana, posebno na istoku zemlje, uoči predstojećih pokrajinskih izbora u Berlinu i Meklenburgu-Zapadnoj Pomeraniji.

S druge strane, vidno razočarani pokrajinski premijer Sven Šulce priznao je težak poraz i zvanično čestitao AfD-u na postizanju statusa najjače političke stranke. Šulce je u svojoj prvoj analizi direktno okrivio saveznu politiku i nedostatak podrške iz Berlina, navodeći da je njegova administracija konstantno radila pod snažnim političkim vjetrom u leđa sa saveznog nivoa.

Generalna sekretarka CDU-a na saveznom nivou, Franciska Hoperman, izjavila je da je ovo izuzetno težak dan za demohrišćane, ali je eksplicitno potvrdila da takozvani „zaštitni zid” (Brandmauer) ostaje nepromijenjen, odnosno da CDU pod bilo kakvim uslovima odbija bilo kakav oblik formalne ili neformalne koalicione saradnje sa AfD-om.

Katastrofalan rezultat za liberale već je izazvao prve unutarpartijske potrese, pa je tako šefica pokrajinskog FDP-a i dosadašnja potpredsjednica vlade Lidija Hiskens javno objavila da podnosi neopozivu ostavku na sve stranačke funkcije preuzimajući punu odgovornost za izborni krah.

Analitičari ističu da će postizborna matematika u Magdeburgu biti izuzetno kompleksna i potencijalno paralizujuća ukoliko AfD ne dosegne apsolutnu većinu mandata. Budući da su sve tradicionalne parlamentarne partije unaprijed isključile pakt sa desnicom, jedina preostala teoretska alternativa za formiranje stabilne većine bio bi široki svedemokratski blok ili pak manjinska vlada CDU-a koju bi iz parlamentarnih klupe tolerisala Ljevica, po uzoru na specifične modele viđene u Tiringiji. Takav scenario, međutim, izaziva oštre otpore unutar same Hrišćansko-demokratske unije, koja ima zvaničnu saveznu odluku o nesaradnji kako sa AfD-om, tako i sa Levicom.

Prema pokrajinskom Ustavu, novoizabrani parlament dužan je da održi svoju konstitutivnu sjednicu najkasnije u roku od 30 dana, odnosno do 6. oktobra, kada zvanično prestaje mandat trenutnoj vladi, koja će nastaviti rad u tehničkom mandatu sve do izbora novog šefa pokrajinske izvršne vlasti.