Zapadna Evropa gori: Naučnici otkrili zašto su temperature oborile sve rekorde

26.06.2026. | 14:26

Naučnici su zaključili da je ovosedmični ekstremni toplotni talas, koji je zahvatio zapadnu Evropu, najteži ikad zabilježen u tom dijelu kontinenta i da se takav događaj ne bi mogao dogoditi bez ljudskog uticaja na zagrijavanje planete sagorijevanjem fosilnih goriva.

Evropljani od Španije do Ujedinjenog Kraljevstva ove sedmice su na udaru ekstremnih vrućina, s temperaturama koje su dostizale blizu ili iznad 40 stepeni Celzijusa.

Naučnici: Ovakav toplotni talas ranije je bio gotovo nemoguć

Konzorcijum World Weather Attribution, koji okuplja naučnike s Imperia Collegea u Londonu i Klimatskog centra Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca, koristio je naučno provjerene metode kako bi uporedio ovosedmični toplotni talas s velikim vrućinama iz 1976. i 2003. godine.

Novo istraživanje objavljeno u petak otkriva da bi ovakav događaj bio “gotovo nemoguć” prije samo 50 godina, a postao je mnogo vjerovatniji čak i u posljednje dvije decenije zbog globalnog zagrijavanja.

“Tokom cijelog trajanja ovog toplotnog talasa otkrili smo da se u posljednjih 50 godina… vjerovatnoća ovakvog toplotnog talasa uveliko promijenila”, izjavio je glavni autor studije Teodor Kiping, istraživač ekstremnih vremenskih prilika na Imperia Collegea-u u Londonu.

“Ovaj događaj ne bi bio moguć u junu bez klimatskih promjena”, dodao je Kiping.

“Trodnevne prosječne noćne temperature ne bi bile moguće ni u jedno doba godine bez klimatskih promjena, a vjerovatnoća da se trodnevne maksimalne dnevne temperature poput ove dogode u bilo koje doba godine povećala se za više od 500 puta od 1976. godine”, dodao je on.

Do 1976. godine Zemlja se zagrijala za samo 0,3 stepena iznad predindustrijskih nivoa, 2003. godine za 0,6 stepeni, a prošle godine za 1,4 stepena.

Naučnici su jasni, toplotni talasi postaju sve češći i intenzivniji sa svakim novim d‌jelićem stepena zagrijavanja.

Toplotni talas najteži u istoriji zapadne i srednje Evrope

Za veliku analiziranu regiju zapadne i srednje Evrope ovaj toplotni talas je najteži ikad zabilježen, navode naučnici.

Dnevne temperature zabilježene ove sedmice sada su 10 puta vjerovatnije nego tokom brutalnog ljeta 2003. godine, kada je od posljedica vrućine umrlo oko 70.000 ljudi.

Visoke noćne temperature ove sedmice su čak oko 100 puta vjerovatnije nego što su bile prije 23 godine.

Klimatske promjene su ovaj događaj učinile i znatno toplijim.

“Sličan toplotni talas u junu bio bi oko 3,5 stepeni hladniji tokom dana 1976. i oko 2 stepena hladniji 2003.”, rekao je Kiping.

“Noćne temperature bile bi oko 2,4 stepena hladnije 1976. i oko 1,3 stepena hladnije u junu 2003.”, dodao je on, piše “Politiko”.