Tužne vijesti iz Formule jedan: Preminuo prvi Vilijamsov šampion

05.11.2026. | 10:28 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Legendarni australijski vozač Alan Džons, svjetski šampion Formule 1 iz 1980. godine i prvi osvajač titule u bolidu Vilijamsa, preminuo je u 80. godini, nakon kratke bolesti.

Vijest o njegovoj smrti potvrdila je supruga Amanda Batler-Dejvis u saopštenju koje je objavio Motorsport Australia.

“Sa velikom tugom objavljujemo da je naš voljeni Alan preminuo 5. novembra, nakon kratke bolesti. Nedostajaće svima koji su mu bili bliski, ali i brojnim navijačima čiju je podršku uvijek cijenio”, navedeno je u saopštenju.

Džons je tokom karijere u Formuli 1, od 1975. do 1986. godine, ostvario 12 pobjeda na 116 trka.

Najveći uspjeh ostvario je 1980, kada je sa Vilijamsom osvojio šampionsku titulu, postavši prvi od ukupno sedam svjetskih prvaka tog tima.

Te sezone pobijedio je na pet trka i titulu osvojio ispred Nelsona Pikea. Godinu dana ranije završio je treći u generalnom plasmanu.

Bio je drugi Australijanac koji je postao prvak svijeta, nakon legendarnog Džeka Brebama, koji je titule osvajao 1959, 1960. i 1966. godine.

Džons je prvu pobjedu ostvario 1977. u bolidu Šedou, a posljednji trijumf zabilježio je 1981. u Las Vegasu.

Nakon toga se povukao, mada se kasnije vraćao takmičenjima i nastavio da se bavi automobilizmom u drugim kategorijama, uključujući turing i trke izdržljivosti.

Ostao je upamćen i kao popularni televizijski komentator i stručnjak za motosport u Australiji.

“Ako bi me neko pretekao, doživljavao sam to lično”

Džons je bio poznat po agresivnom stilu vožnje i nezgodnom temperamentu.

“Ako bi me neko pretekao, doživljavao sam to lično”, rekao je u jednom podkastu 2019. godine.

U eri kada su smrtni slučajevi i teške povrede u Formuli 1 bili česti, Džons je svake godine počinjao takmičenja provjerom polise životnog osiguranja i organizovanjem putovanja za suprugu, kako bi mogla da se vrati u Australiju u slučaju da on pogine.

On je govorio da se tokom trka nikada nije plašio smrti.

“Nikada nisam brinuo zbog opasnosti. Brinuo sam zbog novca”, rekao je Džons.

U Vilijamsu je osnivač ekipe Frenk Vilijams umio da obuzda njegov temperament i zadrži ga usredsređenog na vožnju.

Ostali vozači su za njega bili samo prepreka koju treba zaobići

On se nije trudio da sklapa prijateljstva sa ostalim vozačima Formule 1.

Poslije javnog sukoba sa argentinskim timskim kolegom Karlosom Rojtemanom, za svoju narednu trku u Argentini morao je da dobije policijsku pratnju.

“Oni su bili samo prepreke koje je trebalo zaobići”, rekao je Džons 2019. u podkastu “Beyond The Grid”.

Džons je zamjerio Ferariju što je odustao od dogovora za koji je kasnije tvrdio da je bio potpisan ugovor i da je trebalo da vozi za italijansku ekipu 1977. godine i to nikada nije zaboravio.

“Kada bih prolazio boksovima, a oni radili na svojim bolidima, mahnuo bih im. Možda sam pritom koristio samo jedan prst, ali to je i dalje bilo mahanje”, rekao je tada Džons.

Senzacija u Austriji

Odrastao je u Australiji kao sin uspješnog amaterskog automobilskog trkača, a krajem šezdesetih preselio se u Veliku Britaniju.

Put ka Formuli 1 finansirao je kupovinom i prodajom starih kombija.

Po dolasku u Formulu 1 vozio je za nekoliko manjih ekipa. Prvu pobjedu ostvario je za Šedou 1977. godine i to pošto je trku u Austriji započeo sa 14. mjesta.

Pobjeda je toliko iznenadila organizatore Velike nagrade Austrije da nisu pripremili snimak australijske himne za ceremoniju na pobjedničkom postolju.

Džons se kasnije prisjetio da je umjesto toga „neki pijani čovjek odsvirao ‘Srećan rođendan’ na trubi“.

Bolid ga iznevjerio

Poslije neuspješnog pokušaja da odbrani titulu 1981. godine, Džons je smatrao da je vozio bolje nego prethodne sezone, ali da ga je bolid iznevjerio, poslije čega se vratio u Australiju i kupio farmu.

Ubrzo mu je dosadio novi život uzgajivača goveda, pa se 1983. godine nakratko vratio u Formulu 1, vozeći za Erouz.

Potom se ponovo takmičio sa ekipom Has, koja nije povezana sa istoimenim timom koji se sada takmiči u Formuli 1.

Bolid nije bio konkurentan, a najbolji rezultat bilo mu je četvrto mjesto. Džons je napustio Formulu 1 1986. godine, prenosi B92.

Van Formule 1 osvojio je titulu u kategoriji sportskih automobila Can-Am 1978. godine, dok je na svojoj jedinoj trci u Indikaru, 1983. godine, zauzeo treće mjesto.

Savremene vozače nazivao “primadonama”

Nastavio je da se takmiči u australijskoj V8 Superkars seriji sve do 2002. godine, kada je imao 55 godina.

Džons je ostao prisutan u svijetu Formule 1 kao televizijski komentator i sportski komesar, ali je često kritikovao savremene vozače, nazivajući ih “primadonama” i optužio ih je da su “previše korporativni”.

“Alan je posvetio život automobilizmu i iza sebe ostavio nasljeđe koje će živjeti kroz brojne ljude na koje je uticao. Svojim uspjesima, strašću i prepoznatljivim karakterom ostavio je neizbrisiv trag u svijetu motosporta”, poručila je njegova supruga.

Odlaskom Alana Džonsa Formula 1 izgubila je jednog od svojih šampiona, čovjeka koji je imao posebno mjesto u istoriji Vilijamsa i australijskog automobilizma.