Zapadni mediji o izborima u BiH: Kako je “politički fantom” nadigrao i Zapad i Istok

05.10.2026. | 13:46 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Ako je nedjeljna izborna noć u Bosni i Hercegovini išta dokazala, to je da ovdašnja politička fizika ne priznaje zakone zapadne demokratije, a još manje rigidne paragrafe domaćeg pravosuđa. Dok se u Sarajevu prebrojavaju procenti novog-strogog balansa, a u Briselu i Vašingtonu pišu rutinski izvještaji o „zamoru demokratije“, Banjaluka slavi politički fenomen koji će se izučavati na katedrama za politikologiju, a to je činjenica da se desila apsolutna pobjeda čovjeka čije ime uopšte nije stajalo na glasačkom listiću.

I dok ovdašnja javnost zbraja mandate, globalne prestonice u ovim rezultatima čitaju sopstvene geopolitičke dijagnoze. Prikaz reakcija svjetskih medija na jučerašnje glasanje ne govori toliko o BiH, koliko o šizofrenom raskolu savremenog svijeta.

Vašington i London: Čuđenje pred propašću “kulture otkazivanja”

Za anglosaksonske centre moći, rezultati u Republici Srpskoj predstavljaju težak šamar mehanizmima međunarodne zajednice. Londonski Financial Times (FT) u analizi pod naslovom „Proruski moćnik proglasio pobjedu na izborima u Bosni“ sa neskrivenim čuđenjem opisuje politički apsurd u kojem Dodik, uprkos pravosudnim zabranama vršenja javnih funkcija, nastupa kao „glavni komandant“ koji je u potpunosti diktirao tempo i retoriku kampanje.

The Guardian ide korak dalje i prenosi ocjene da su zapadne kaznene mjere proizvele kontraefekat, dok Associated Press (AP) rezignirano konstatuje da je strategija izolacije propala. Američki analitičari ukazuju na činjenicu da je skidanje Dodika sa „crne liste“ krajem 2025. godine došlo prekasno da bi se amortizovao njegov uticaj, te da njegova politička mašinerija ostaje ključni faktor stabilnosti ili nestabilnosti cijelog Balkana.

Pariz, Madrid i Berlin: Tehnologija bez ideologije

Kontinentalna Evropa, tradicionalno opterećena sopstvenim unutrašnjim krizama, izbore u BiH posmatra kroz prizmu apatije.

Francuski Le Monde i španski El País akcenat stavljaju na istorijski nisku izlaznost definišući je kao klasičan „zamor demokratije“. Za španske izvještače, ključna greška leži u potpunoj razjedinjenosti opozicije u Republici Srpskoj, koja je disciplinovanoj glasačkoj mašineriji SNSD-a omogućila laku šetnju do pobjede.

Najslikovitiju minijaturu donosi njemački Deutsche Welle (DW) koji u svom rezimeu kratko zaključuje: „Mrtvi više ne glasaju, ali ishod je ostao isti“. Uvođenje biometrijskih skenera je možda eliminisalo izborne krađe iz prošlog vijeka, ali zapadni analitičari priznaju da tehnologija ne može izbrisati duboko ukorijenjenu nacionalnu demarkaciju na terenu.

Moskva: Trijumf suverenizma i geopolitički prst u oko

Potpuno drugačiji, trijumfalni tonovi stižu sa Istoka. Ruske državne agencije TASS i RIA Novosti jučerašnje rezultate u Banjaluci ne vide kao blokadu, već kao veličanstven krah zapadnog neokolonijalizma.

Za Moskvu, opstanak SNSD-a na vlasti je dokaz da su građani Republike Srpske rekli istorijsko „ne“ nametnutim rješenjima OHR-a i uvlačenju u NATO integracije. Ruski izvještači sa ponosom podvlače Dodikovu izbornu poruku zahvalnosti Vladimiru Putinu, ali i njegovu opasku da je povratak Donalda Trampa u Bijelu kuću „zbrisao Bajdenovu strukturu“ koja je godinama davila institucije u Banjaluci.

Suverena igra na šahovskoj tabli velikih

Dok globalne mreže poput Al Jazeere analiziraju Bosnu i Hercegovinu kao trajno podijeljenu teritoriju u kojoj Federacija drži proevropski, a Srpska proruski i prokineski kurs, lokalna realnost je znatno pragmatičnija.

Milorad Dodik je pokazao da posjeduje političku inteligenciju koja prepoznaje tektonske promjene u globalnoj moći brže od svojih regionalnih konkurenata. Dok je Zapad pokušavao da ga eliminiše pravnim birokratskim procedurama, on je preživio sudske procese, dočekao promjenu vlasti u Vašingtonu i na kraju kreirao izbornu formulu u kojem su Savo Minić, Željka Cvijanović i Igor Dodik završili posao na terenu.

Izborna drama je gotova, skeneri su se ugasili, a mapa je ostala netaknuta. Velike sile mogu nastaviti svoje medijsko ratovanje preko naših leđa, ali ključevi političke sudbine Republike Srpske i dalje se nalaze na istoj adresi u Banjaluci.