Zaključak Narodne skupštine: Zatraženo poštovanje kulturnog, etničkog i vjerskog naslijeđa Srba

07.07.2026. | 14:19 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Narodna skupština Republike Srpske odbacuje bilo kakve pokušaje nametanja nekakvog bosanskog identitetskog, kulturnog, istorijskog, vjerskog i etničkog kvalifikativa, te zahtijeva poštovanje kulturnog, istorijskog, vjerskog i etničkog nasljeđa srpskog naroda u BiH, u skladu sa članom šest Aneksa osam Dejtonskog sporazuma, navodi se zaključcima usvojenim u vezi sa vetom srpskog člana Predsjedništva BiH Željke Cvijanović koji je podržan.

Među deset usvojenih 10 zaključaka je i onaj u kojem se ocjenjuje da su prilikom odlučivanja u Predsjedništvu BiH o imenovanju članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika flagrantno prekršene odredbe Ustava BiH, kao i da su članova Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog i hrvatskog naroda prekršili Poslovnik o radu Predsjedništva.

U jednom od zaključaka se navodi da Narodna skupština u slučaju nastavka bespravnog djelovanja članova Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog i hrvatskog naroda u postupku imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, neće prihvatiti legitimitet tako formirane Komisije, te da će zahtijevati od nadležnih institucija Srpske da, u okviru svojih nadležnosti, preduzmu sve raspoložive pravne i institucionalne mjere radi sprečavanja proizvodnje i priznavanja pravnih posljedica nezakonitog djelovanja tako formirane Komisije u pravnom sistemu Republike.

U zaključcima se naglašava da Narodna skupština odbacuje bilo kakve pokušaje redefinisanja, prisvajanja ili osporavanja prava srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve na očuvanje, zaštitu, korišćenje, predstavljanje i autentično tumačenje sopstvenog materijalnog i nematerijalnog kulturno-istorijskog nasljeđa na ovom području.

“Narodna skupština poziva UNESKO da ostane dosljedan svojoj misiji zaštite svjetske kulturne baštine i da ne dozvoli da bude uključen u političke procese i jednostrane aktivnosti kojima se narušava ustavni poredak BiH, te odredbe Aneksa osam Dejtonskog sporazuma, te ravnopravnosti konstitutivnih naroda. Narodna skupština apeluje na UNESKO da ne učestvuje u političkim inicijativama bilo koje nacionalne ili političke grupe u BiH, niti u pokušajima da se, mimo njegovog mandata, uključi u pitanja urbanističkog planiranja, prostornog uređenja, izdavanja dozvola i procesa građenja, što nije dio njegove osnovne misije niti svrhe njegovog angažmana u BiH”, navodi se u petom zaključku.

Narodna skupština osuđuje pokušaje člana Predsjedništva BiH iz reda bošnjačkog naroda da u postupku imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika dovede u zabludu UNESKO i njenog generalnog direktora.

Narednim zaključkom se zahtijeva da se postupak imenovanja članova Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika vrati u legalne okvire, kao i da budući sastav Komisije odražava realizovani princip transfera odgovornosti po ovom pitanju na domaće institucije, u skladu sa članom devet Aneksa osam Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH.

“Narodna skupština osuđuje svako djelovanje Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika kojim se izlazi iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH, naročito djelovanje kojim se, pod okriljem odlučivanja o statusu nacionalnih spomenika, preuzimaju, ograničavaju ili uslovljavaju nadležnosti Srpske i njenih institucija u oblasti zaštite kulturno-istorijskog nasljeđa, prostornog uređenja, upravljanja i raspolaganja imovinom, izdavanja dozvola, odobravanja intervencija i drugim oblastima koje Aneksom osam nisu povjerene Komisiji. Narodna skupština zahtijeva dosljednu primjenu Aneksa osam i napuštanje prakse uvođenja pojmova, kategorija, procedura i aktivnosti koje u tom aneksu nemaju pravno uporište”, navodi se u osmom zaključku.

Narodna skupština poziva Vladu Srpske, nadležna ministarstva, Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, Pravobranilaštvo, jedinice lokalne samouprave i druge nadležne institucije i ustanove da, u okviru svojih ustavnih i zakonskih nadležnosti, pojačaju institucionalnu saradnju, razmjenu informacija i stručnu podršku predstavniku iz Srpske u Komisiji za očuvanje nacionalnih spomenika, radi sistematskog praćenja postupaka i odluka Komisije u vezi sa nacionalnim spomenicima, blagovremenog utvrđivanja i sprečavanja izlaska iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam, te zaštite nadležnosti Srpske, prava vlasnika i nosilaca prava na dobrima, kao i kulturnog, istorijskog, vjerskog i identitetskog nasljeđa srpskog naroda i Srpske pravoslavne crkve.

“Narodna skupština zadužuje Vladu Srpske i poziva druge nadležne institucije Republike Srpske da, svaka u okviru svojih nadležnosti, izvrše analizu pravnih i faktičkih posljedica akata i aktivnosti Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika koji se odnose na nacionalne spomenike na teritoriji Republike, posebno u slučajevima postojanja sumnje da je Komisija izašla iz okvira nadležnosti utvrđenih Aneksom osam, zadirala u nadležnosti Republike Srpske i njenih institucija u oblasti zaštite kulturno-istorijskog nasljeđa, prostornog uređenja, upravljanja i raspolaganja imovinom ili proizvela druge pravne i faktičke posljedice bez jasnog pravnog uporišta, te da preduzmu raspoložive pravne i institucionalne mjere radi otklanjanja utvrđenih nepravilnosti i zaštite prava i nadležnosti Republike.

Zaključke su podržali poslanički klubovi SNSD-a, SDS-a, PDP-a, SP-a, NPS-DNS-a, Ujedinjene Srpske, SPS-a.