Odluka Ustavnog suda RS: Sporna zaštita „osjećaja srpskog naroda“, isticanje ljiljana ostaje zabranjeno u Srpskoj

19.08.2026. | 11:51 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Vijeće za zaštitu vitalnog interesa Ustavnog suda Republike Srpske utvrdilo je da je dijelom Zakona o dopunama Zakona o grobljima i pogrebnoj djelatnosti povrijeđen vitalni nacionalni interes bošnjačkog naroda, dok kod izmjena Krivičnog zakonika Republike Srpske nije utvrđena takva povreda.

Vijeće je danas razmatralo zakone koje je Narodna skupština Republike Srpske usvojila 9. jula na 39. posebnoj sjednici.

Kada je riječ o Zakonu o grobljima i pogrebnoj djelatnosti, kao sporna je ocijenjena formulacija „osjećaje srpskog naroda“.

Prema ocjeni Vijeća, zakonskim isticanjem interesa samo jedne etničke grupe narušena su ustavna načela konstitutivnosti i ravnopravnosti naroda.

Vijeće je navelo da svaki konstitutivni narod ima legitimno pravo da kroz zakone čuva svoj nacionalni identitet, ali da nijedan od njih ne može imati dominantan položaj u odnosu na druge.

„Sva tri konstitutivna naroda svoja prava, slobode i obaveze ostvaruju pod jednakim uslovima i na način kako je to utvrđeno Ustavom Republike Srpske“, navedeno je u saopštenju.

Zbog toga je utvrđeno da je selektivnom zaštitom vrijednosti samo jednog naroda povrijeđen vitalni nacionalni interes bošnjačkog naroda, koji je Ustavom definisan i kao zaštita identiteta konstitutivnog naroda.

Istovremeno, Vijeće je odlučilo da nije povrijeđen vitalni nacionalni interes Bošnjaka odredbom prema kojoj Republički centar za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica daje mišljenje prilikom provjere izgleda grobova, grobnica, nadgrobnih spomenika, spomen-obilježja i drugih objekata unutar grobalja.

Ocijenjeno je da davanje takvog mišljenja samo po sebi ne predstavlja osnov za ograničavanje ili povredu ustavom zagarantovanih prava i sloboda građana.

U drugom predmetu Vijeće je utvrdilo da Zakonom o dopunama Krivičnog zakonika Republike Srpske nije povrijeđen vitalni nacionalni interes bošnjačkog naroda.

Klub delegata bošnjačkog naroda tvrdio je da je cilj spornih odredaba kažnjavanje isticanja zvaničnih obilježja nekadašnje Republike Bosne i Hercegovine na teritoriji Republike Srpske.

Vijeće je, međutim, te navode ocijenilo kao neosnovane, uz obrazloženje da se izmjene Krivičnog zakonika ne odnose na zastavu Republike Bosne i Hercegovine niti na pitanje međunarodnopravnog kontinuiteta BiH.

Kao neosnovani su ocijenjeni i navodi da Armija Republike Bosne i Hercegovine predstavlja važan dio kolektivnog identiteta bošnjačkog naroda koji bi u ovom slučaju uživao zaštitu kroz mehanizam vitalnog nacionalnog interesa.

Vijeće smatra da se simboli te vojne formacije ne mogu dovesti u vezu sa ustavnim odredbama o zaštiti obrazovanja, vjeroispovijesti, jezika, kulture, tradicije i kulturnog nasljeđa bošnjačkog naroda.

Ostale tvrdnje Kluba delegata bošnjačkog naroda ocijenjene su kao paušalne, jer, prema stavu Vijeća, ne sadrže pravnu argumentaciju kojom bi se dokazala povreda vitalnog nacionalnog interesa.