Odgovorno ponašanje: VSTS poziva političke i medijske aktere na prestanak pokušaja uticaja na ishod sudskih postupaka

19.08.2026. | 18:01 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Povodom medijskih objava i priloga, te izjava pojedinih političkih predstavnika koji se odnose na postupanje sudije Okružnog privrednog suda u Banjaluci Gordane Marić u predmetu između RTRS-a i BHRT-a, Visoki sudski i tužilački savjet BiH poziva sve aktere na odgovorno i ponašanje u skladu sa Ustavom BiH, Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda (Evropska konvencija) i drugim međunarodnim i domaćim propisima kojima je direktno zabranjen svaki vid nedozvoljenog uticaja na nezavisnost u radu suda.

Saopštenje prenosimo u cijelosti:

VSTS BiH podsjeća da sudije svoje odluke donose samostalno i nepristrasno na osnovu zakona, činjenica i dokaza izvedenih u postupku te da pokušaji pritiska na sud ili pojedinačnog sudiju ni na koji način neće imati uticaja na sudsku odluku. Upravo rad sudije i sudova, na način na koji je opisano, predstavlja univerzalnu i demokratsku garanciju svim građanima i strankama u postupku da će imati pravično suđenje, nepristrasno odlučivanje i odluku zasnovanu na zakonu.

Svaki pokušaj diskreditacije sudije i rada sudova u toku postupka je čin, kojim se narušava povjerenja građana u pravosudni sistem i kreira neosnovani osjećaj nepostojanja pravne zaštite građana i stranaka u postupku, koji nije utemeljen na objektivnim pokazateljima rada sudova u BiH.

Dodatno ponavljamo da politički i medijski napadi i pokušaji pritiska na sudiju pojedinca i korištenje pojedinih medija za isto, predstavljaju direktno kršenje temeljnih načela Ustava BiH i to:

1. Načelo vladavine prava i podjele vlasti kojim član I/2 Ustava BiH utvrđuje da je BiH demokratska zemlja koja funkcioniše na principu vladavine prava te da je osnovni stub vladavine prava trodioba vlasti i apsolutna nezavisnost sudske grane vlasti od zakonodavne, izvršne, ali i od svih vaninstitucionalnih pritisaka.

2. Pravo na pravično suđenje i nezavisan sud propisano članom II/3.e Ustava BiH, koji garantuje svim građanima i pravnim subjektima pravo na pravično saslušanje pred “nezavisnim i nepristrasnim sudom”. Nezavisnost suda ne odnosi se samo na odsustvo direktnih instrukcija, već podrazumijeva i zaštitu od spoljašnjeg uticaja i nelegitimnog pritiska javnosti.

Takođe se navedenim ponašanjem narušava i direktna primjena Evropske konvencije, kojom u skladu sa članom 6. Evropske konvencije (Pravo na pravično suđenje), Evropski sud za ljudska prava u svojoj obimnoj praksi naglašava da pravosuđe mora biti zaštićeno od neosnovanih i destruktivnih napada u medijima.

Činjenica je da mediji imaju slobodu izvještavanja u skladu sa članom 10. Evropske konvencije, ali ta sloboda nije neograničena i ona prestaje tamo gdje počinje ugrožavanje autoriteta i nepristrasnosti sudstva u skladu sa stavom 2. navedenog člana.

Nadalje, u Preporuci CM/Rec(2010)12 Odbora ministara Savjeta Evrope izričito se navodi da sudije ne smiju biti izložene ličnim napadima, zastrašivanju ili medijskim kampanjama usmjerenim na podrivanje povjerenja javnosti u pravosuđe zbog odluka koje donose u okviru svojih zakonskih ovlaštenja.

Konačno, Mišljenjem Konsultativnog vijeća evropskih sudija (CCЈE br. 1 i br. 18) podvučena je jasna granica između legitimne stručne kritike sudskih odluka i nedozvoljenog medijskog pritiska i personalnih napada na sudije koji narušavaju njihov lični i profesionalni integritet.

Zbog svega navedenog, VSTS BiH ima obavezu da pozove sve političke aktere i predstavnike medija koji vode kampanje protiv sudije Okružnog privrednog suda u Banjaluci odmah prestanu sa svojim aktivnostima.