Od dekana do predsjednika: Ko je bila Biljana Plavšić?

01.10.2026. | 11:29 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Biljana Plavšić, bivši predsjednik Republike Srpske, preminula je u 96. godini u Beogradu.

Kako je javila “Srna”, ona bi trebalo da bude sahranjena u Banjaluci.

Ko je Bila Biljana Plavšić?

Biljana Plavšić rođena je 7. jula 1930. godine u Tuzli, u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji, a odrasla u Sarajevu.

Ona je bila srpski političar, univerzitetski profesor i doktor bioloških nauka, narodni poslanik u Skupštini Republike Srpske i srpski član Predsjedništva nekadašnje SR BiH.

Bivši je dekan Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu, bivši fukcioner SDS-a i bivši predsjednik Srpskog narodnog saveza (SNS).

Diplomirala je biologiju na Prirodno-matematičkom fakultetu u Zagrebu, gdje je i doktorirala botaniku, oblast biljna virusologija. Specijalizaciju je završila u Americi kao Fulbrajtov stipendista.

Kao naučnik-istraživač boravila je na Virološkom institutu u Pragu, Kalifornijskom univerzitetu “Minesota”, u Londonu, Bariju, Tripoliju, Nju Delhiju…

Ulazak u politiku

Nakon studija bila je profesor i dekan na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu. Uoči raspada bivše Jugoslavije, napustila je univerzitetsku karijeru i ušla u politiku.

Na izborima 1990. godine izabrana je za člana kolektivnog Predsjedništva BiH.

Istovremeno je bila i predsjednik Savjeta za zaštitu ustavnog poretka BiH. Uoči izbijanja rata u BiH, aprila 1992. podnijela je ostavku na obje funkcije i prešla u Predsjedništvo Republike Srpske.

Iz Sarajeva, u kome je već počeo rat, izašla je 20. maja 1992. kao posljednji član užeg srpskog rukovodstva.

U Republici Srpskoj bila je jedan od dva potpredsjednika, sve do 14. septembra 1996. kada je, pod pritiskom međunarodne zajednice, Radovan Karadžić prenio predsjednička ovlašćenja na nju.

Na izborima te godine izabrana je za predsjednika Republike Srpske, a na sljedećim predsjedničkim izborima 1998. pretrpjela je poraz od kandidata Srpske radikalne stranke (SRS) Nikole Poplašena.

Isključenje iz SDS-a i osnivanje SNS-a

Iz SDS-a je isključena 20. jula 1997. godine. Mjesec dana kasnije osnovala je stranku Srpski narodni savez (SNS) i 28. avgusta izabrana je za predsjednika. Na Drugoj izbornoj skupštini 30. maja 1998. godine ponovo je izabrana za predsjednika SNS-a.

Zbog poraza na lokalnim izborima u aprilu 2000, vanredna skupština SNS joj je 3. juna izglasala nepovjerenje. Poslije te odluke, ona je sa 105 delegata koji su je podržali nastavila djelovanje pod izvornim imenom partije “Srpski narodni savez-Biljana Plavšić”.

Sredinom decembra 2000. godine Plavšićeva je iz zdravstvenih razloga podnijela ostavku na funkciju poslanika u Skupštini Republike Srpske.

Predaja Hagu

Plavšićeva se 10. januara 2001. godine dobrovoljno predala Haškom tribunalu pred kojim je 7. aprila 2000. optužena.

Osuđena je 27. februara 2003. na 11 godina zatvora. Iz Haga je 26. juna 2003. prebačena u Švedsku na izdržavanje kazne u zatvoru u Hinseberju, odakle je puštena krajem oktobra 2009. godine u Beograd, nakon odsluženja dvije trećine kazne.

U Beogradu je živjela povučeno, bez političke aktivnosti. Bila je razvedena i nije imala djece, prenosi ATV.