Deset stranaka na spisku: Prijave zbog zabranjenih donacija

Zbog primanja donacija iz zakonom zabranjenih izvora, Transparency International u BIH (TI BiH) prijavio je deset političkih partija Centralnoj izbornoj komisiji (CIK BIH).

One su tokom prošle godine primale donacije od privatnih preduzeća koja su imala zaključene ugovore sa organima izvršne vlasti, a što je zabranjeno Zakonom o finansiranju političkih partija.

Prijave su podnesene protiv: HDZ-a BiH, SDA, PDP-a, DF-a, SDP-a, NiP-a, SBB-a, SD-a, Nezavisne bh. liste i Pokreta za modernu i aktivnu Krajinu.

Uz prijavu CIK-u su dostavljeni i spiskovi ugovora koje su finansijeri ovih stranka potpisali s organima izvršne vlasti tokom 2020. godine, a zanimljivo je da brojnim organima upravljaju upravo stranke koje su donirali.

Donator gradi autoput

Tako je preduzeće BOSSIL doo, koja se pojavljuje među donatorima HDZ-a BIH u Vitezu, prošle godine dobilo posao izgradnje pristupnog puta vrijedan preko 329.000 KM od opštine Vitez u kojoj je HDZ na vlasti. Radi se o zabranjenom prilogu pa će HDZ morati da vrati donaciju, a CIK može izreći sankcije do trostrukog iznosa primljenog priloga. Takođe, ova firma je 2019. godine od opštine Vitez dobila ugovore vrijedne preko 2,4 miliona KM pa je indikativno da se baš ona dovodi u vezu sa finansiranjem lokalnog HDZ-a.

Na isti način SDA se finansirala od firme Akva invest iz Živinica koja je dobila posao vrijedan 34.000 KM od grada Živinice. Ista firma pored SDA donirala je i Socijaldemokrate BiH, a pored poslova od grada Živinice godinama je dobijala i nekolicinu drugih poslova od javnih preduzeća. Ipak Zakon o finansiranju političkih partija ne zabranjuje se strankama da se finansiraju od firmi koje posluju sa javnim preduzećima i javnim ustanovama što je manjkavost ovog zakona za čije unapređenje se TI BiH već dugo zalaže. Među finansijerima Socijaldemokrata BiH nalazi se i dvije firme koje su poslovale sa opštinama Lukavac i Gračanica. Takođe, jedan donator SBB-a sklapao je ugovore sa gradom Živinice, a sporno je i to što donator brčanskog ogranka ove stranke Galax Niskogradnja ima brojne zaključene ugovore sa Brčko Distriktom i mnogim drugim lokalnim zajednicama.

Tenderi i stranke na vlasti

SDP je primao zabranjene donacije od Rudnika Gipsa u Donjem Vakufu koji je imao zaključene poslove sa ovom opštinom dok su PDP i DF imali po dva zabranjena donatora koja su dobila poslove organa izvršne vlasti. Jedan od donatora DF-a je firma iz Kaknja koja je sa ovom opštinom i opštinskim Zavodom za izgradnju samo u 2020. godini sklopila poslove vrijedne 2,2 miliona.

Zanimljivo je da dobar dio privatnih preduzeća koja finansiraju stranke dobijaju tendere upravo tamo gdje ta stranka vrši vlast. To izaziva dodatnu sumnju da se novac iz budžeta na ovaj način preusmjerava za finansiranje izborne kampanje, a brojne stranke u pokušaju prikrivanja ove pojave prestale su prikazivati donacije pravnih lica. Tako recimo SNSD već četiri godine u svojim izvještajima nije prikazao ni jednu marku donacija privatnih preduzeća, ali ni ova ni brojne druge stranke ne mogu da objasne ko je platio milionske troškove izborne kampanje.

Podaci koje je nedavno objavio TI BiH pokazali su da su stranke u svojim postizbornim izvještajima iskazale duplo manje troškove kampanje za prošle lokalne izbore od onih koji su zabilježeni na terenu i to na samo dva oblika oglašavanja.

Ostavite komentar: