Mars helikopter se spustio na Crvenu planetu VIDEO

Mars helikopter agencije NASA se i zvanično spustio na Crvenu planetu, nakon što se oslobodio od Perseverance rovera. Prvi let bi trebalo da se dogodi za nedjelju dana, pa bi ova letjelica mogla da postane pionir koji će poletjeti s tla neke druge planete.

O Mars helikopteru se govori još od 2018. godine, a u pitanju je letjelica koja se našla u sklopu najnovije misije. Zajedno sa Perseverance roverom je 18. februara sletio na planetu, da bi se dvadesetak dana kasnije oslobodio i zauzeo nezavisan položaj.

Perseverance rover je put Marsa krenuo 30. jula 2020. godine, te sa sobom ponio skupocjenu opremu, uključujući video opremu visoke rezolucije i prvi međuplanetarni helikopter. Mnogi od alata kreirani su za eksperimentisanje, te istraživanja koje bi jednog dana trebalo da do Marsa dovedu i čovjeka. Budući da ljudi bez kiseonika ne mogu, prvo što je potrebno jeste vazdušno rješenje. I tu na scenu stupa nešto što se zove Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment, ili jednostavno MOXIE – mašina koja bi trebalo da proizvodi kiseonik na planeti u čijoj ga atmosferi ima tek 0,2%. Ova bi naprava mogla da riješi jedan veliki problem. Naime, ne radi se o tome da bi mogla bitno da utiče na atmosferu Marsa, ali bi u kontrolisanim uslovima mogla da obezbijedi materijal za disanje. Do sada se mnogo prostora trošilo na boce sa kiseonikom, a malo je vjerovatno da će bilo koja posada sa sobom moći da ponese dovoljno kiseonika za put do Marsa, te duži boravak na planeti.

Mediji su posljednje tri godine pisali o tome da će Perseverance rover biti opremljen i malim helikopterom. NASA je već tada objavila i radno ime – Mars helikopter, a kasnije je postao Ingenuity. Atmosfera na Marsu je 100 puta tanja nego na Zemlji, što predstavlja najveći rizik za misiju, pa se još u to vrijeme spekulisalo o tome hoće li helikopter uopšte poletjeti, prenosi “PC Press“.

NASA je od 2014. godine radila na dizajnu helikoptera, a u početku se sumnjalo da će uopšte stići do planiranog odredišta. Tri godine kasnije prvi zemaljski helikopter je došao na Crvenu planetu, te preživio slijetanje – takozvanih „sedam minuta užasa“. Ubrzo nakon toga počeo je da reaguje na komande sa Zemlje, a u Jet Propulsion Laboratory agencije NASA stigli su podaci na osnovu kojih je zaključeno da helikopter funkcioniše kao što je planirano. Punjenje baterija počelo je 20. februara, a za sada se planira da se napune do 35%, i da se akcija periodično ponavlja u narednih nekoliko mjeseci, kako bi helikopter ostao topao na ledenoj površini Marsa (temperature se spuštaju i do -90 stepeni Celzijusove skale).

Ekspertski tim agencije NASA izabrao je i pogodno tle za polijetanje, pa se očekuje da se helikopter težak 1,8 kilograma uskoro vine u marsovsko nebo. U svom sklopu ima kameru visoke rezolucije, ali ne i druge instrumente, pa je ovo samo prvi korak ka budućim istraživanjima Marsa iz vazduha. Ukoliko sve bude proteklo po planu, slični helikopteri bi mogli da postanu nerazdvojivi put budućih misija, što bi značajno ubrzalo istraživanja.




NASA je 4. aprila potvrdila da je helikopter spreman, nakon što se letjelica oslobodila rovera i „zašla iz njegovog stomaka“. Finalno spuštanje od 10 centimetara, koliko je donji dio rovera udaljen od površine Marsa, obavljeno je bez problema, a sljedeći veliki korak je uspješno „preživljavanje“ marsovske noći. Letjelica se grije uz pomoć baterije koja se puni zahvaljujući solarnoj energiji, pa ostaje da se vidi hoće li biti problema. Mars helikopter bi trebalo da poleti 11. aprila, što je veliki rizik za dron koji je koštao čitavih 85 miliona dolara. Ukoliko sve protekne po planu Ingenuity će obaviti još nekoliko letova iznad oblasti Jezero Crater, u koju se rover i spustio.

 

 

Ostavite komentar: