Potvrđeno! Evo kada bi trebalo da proradi direktni platni promet Crne Gore sa Srbijom i BiH

25.01.2024. | 21:09

Direktan platni promet Crne Gore sa Srbijom i Bosnom i Hercegovinom trebalo bi da bude uspostavljen narednog mjeseca, potvrđeno je Radiju Slobodna Evropa (RSE) u Universal Capital banci u Podgorici.

Platni promet između fizičkih i pravnih lica u ove tri države je Universal capital banci omogućen ugovorom o učešću u kliringu međunarodnih plaćanja koji je 22. novembra potpisala sa Centralnom bankom Crne Gore.

“Kliring (direktni platni promet) plaćanja vršiće se preko centralnih banaka tri države”, precizirali su iz Universal banke ciji je vlasnik grčki biznismen Petros Statis.

Direktni platni promet između Crne Gore i ostalih zemljama regiona prekinut je prije sedamnaest godina, nakon obnove nezavisnosti Crne Gore 2006. godine.

Iako su u septembru 2007. Centralne banke Crne Gore, Srbije, BiH potpisale sporazum o međunarodnom kliringu pod pokroviteljstvom Narodne banke Srbije promet je uspostavljen samo između Srbije i BiH.

Crna Gora je ostala van ovog sistema plaćanja.

Naime, kako je ranije objašnjeno iz Centralne banke Crne Gore poslovne banke iz Crne Gore nisu imale interes za uspostavljanje direktnog platnog prometa.

Plaćanja su vršena posredstvom stranih korespondentskih banaka, što je za privredu i građane značilo dodatna plaćanja provizija i višednevno čekanje da novac “legne” na račun.

Od jedanaest banaka u Crnoj Gori, od kojih je osam u stranom vlasništvu, prva zainteresovana za taj posao je Universal banka.

Direktni platni promet za građane i poslovnu zajednicu u praksi znači da će novac biti na računu istog dana kada je uplaćen, kažu iz Universal capital banke.

Za sad nemaju tačan datum početka prometa jer su u toku testiranja sistema sa Narodnom bankom Srbije.

Da bi građani uplatili novac iz Podgorice nekom u Srbiji ili BiH za početak moraju imati otvoren račun u toj banci, dakle ne mogu vršiti plaćanja iz drugih banaka u Crnoj Gori.

Iako se očekuje da će građani i privreda imati manje troškove, odnosno niže provizije nego do sada, iz Universal banke kažu još nisu odredili tarife.

Na pitanje RSE, koliko će iznositi provizija za slanje na primjer 500 evra iz Podgorice u Srbiju ili BiH iz banke nemaju precizan odgovor.

“Nakon uključivanja u kliring, formiraćemo tarife u zavisnosti od troškova. Očekujemo da će svakako biti niže od sadašnjih”.

Trenutna provizija za slanje 500 evra preko međunarodne poštanske uplatnice je 12,50 evra.

Pošto Universal banka ima poslovnice samo u Podgorici i Budvi, građani koji žele da vrše plaćanja prema Srbiji ili BiH moraju fizički doći do tih poslovnica, ili dati “nalog putem e-bankinga ili m-banking aplikacija”.

Na pitanje RSE iz kojih će se banaka u Srbiji i BiH realizovati plaćanja prema Crnoj Gori iz Universal banke su naveli da je “spisak banaka koje učestvuju dostupan na sajtu Narodne banke Srbije”.

U tom sistemu čiji je operator Narodna banka Srbije učestvuje 12 banaka iz Srbije i sedam iz BiH. Njima će se priključiti i Universal banka iz Crne Gore.

Transakcija i između Crne Gore i BiH ići će preko Narodne banke Srbije.

Novac iz ove dvije države će građanima i prvrednim subjektima Crne Gore stizati na račun u Universal banci.

Universal capital banka je prema podacima iz Registra privrednih subjekata akcionarsko društvo a većinski vlasnik je grčki biznismen Petros Statis.

Statis preko kompanije Sigma Delta Holding, koja je u njegovom vlasništvu, kontroliše preko 90 odsto udjela u toj banci, koja je osnovana 2007. u Podgorici.

Banka je tokom prošle godine pozitivno poslovala ostvarivši profit od preko pet miliona evra, pokazuje izvještaj menadžmenta dostavljen Centralnoj banci.

Pored banke Statis duže od petnaest godina ima poslove u Crnoj Gori, u oblasti turizma, medija, nekretnina.

Ranije su RSE u Centralnoj banci Crne Gore, kao optimalno rješenje za platni promet naveli povezivanje centralnih banaka zemalja Zapadnog Balkana i Evropske centralne banke u okviru Berlinskog procesa.

Riječ je o projektu multilateralnog povezivanja zapadnobalkanskih centralnih banaka sa TARGET Instant Payment Settlementom (TIPS) Evropske banke.

Ovu uslugu eurosistem je pokrenuo u novembru 2018. i ona, navode iz CBCG, omogućava klijentima transfere novca u realnom vremenu.

“Za je to znatno efikasniji način povezivanja od klirinškog sistema Narodne banke Srbije, ocjena je centralnih banka regiona i Svjetske banke”, naveli su iz CBCG.

Zašto ovaj sistem nije profunkcionisao, RSE iz Centalne banke, kako kažu, nije dobio odgovor.