Oglasili se iz Ministarstva finansija: Prizivanje sloma ne doprinosi ekonomskom razvoju

20.01.2026. | 13:30

Republika Srpska sve svoje obaveze izmiruje uredno i na vrijeme, ima kontinuiran pristup domaćem tržištu kapitala i redovno refinansira dospjele obaveze, što je najbolji demanti višegodišnjih tvrdnji o navodnom bankrotu koji se, uprkos stalnim najavama, nije desio, rečeno je Srni u Ministarstvu finansija Srpske.

Povodom navoda iznesenih u pojedinim medijima o zaduživanju Republike Srpske, iz Ministarstva finansija Srni su rekli da smatraju neophodnim da javnosti ukažu na niz netačnih, pojednostavljenih i tendencioznih tumačenja koja ne odražavaju stvarno stanje javnih finansija niti osnovne principe funkcionisanja finansijskih tržišta.

“Prije svega, važno je naglasiti da se u analizama koje se periodično plasiraju u javnost uporno miješaju pojmovi likvidnosti, solventnosti i tržišnih uslova finansiranja, što dovodi do pogrešnih i senzacionalističkih zaključaka o navodnoj fiskalnoj neodrživosti Republike Srpske”, istakli su iz Ministarstva finansija.

Tvrdnje da visina kamatne stope direktno i isključivo odražava “nepouzdanost” dužnika, kažu u Ministarstvu finansija, predstavljaju pojednostavljenje koje ne odgovara stvarnosti finansijskih tržišta.

“Kamatne stope zavise od čitavog niza faktora, uključujući ročnost zaduženja, vrstu finansijskog instrumenta, strukturu tržišta, likvidnost, regulatorne zahtjeve i raspodjelu kamatnog i valutnog rizika. Poređenje kamatnih stopa po kojima se zadužuju građani i kamatnih stopa po kojima se zadužuje Republika Srpska je metodološki pogrešno.

Građani se uglavnom zadužuju dugoročno, uz kolateral i promjenjivu kamatnu stopu vezanu za euribor, dok se Republika Srpska dominantno zadužuje putem kratkoročnih i srednjoročnih instrumenata sa fiksnom kamatom, u uslovima ograničene dubine domaćeg tržišta kapitala. Viša kamata u takvom slučaju ne predstavlja ‘kaznu’, već tržišni odraz ročnosti, likvidnosti i strukture instrumenta”, pojasnili su iz Ministarstva finansija Srpske.

Naglasili su da takva praksa nije specifičnost Republike Srpske, već je uobičajena u cijeloj Evropi i regionu.

“Izjave ekonomiste Zorana Pavlovića, kojima se zaduživanje Republike Srpske svodi na navodnu ‘čistu trgovinu novcem’ i gotovo automatsko ostvarivanje profita banaka, predstavljaju grubo pojednostavljenje i pogrešno tumačenje osnovnih principa finansijskog sistema.

Tvrdnja da banke ‘uzimaju novac od građana po 2,5 do tri odsto i plasiraju ga vladama po 5,5 odsto’ uz implicitnu poruku da se radi o sigurnoj i bezrizičnoj zaradi, ignoriše ključne elemente bankarskog poslovanja: regulatorne zahtjeve za kapitalom, obavezne rezerve, troškove likvidnosti, rizik ročnosti, troškove upravljanja i rezervacije za kreditni rizik”, istakli su iz Miinistarstva finansija Srpske.

Napomenuli su da razlika u kamatnim stopama nije isto što i profit, a predstavljanje tog odnosa kao jednostavne aritmetike pokazuje nedostatak ozbiljne finansijske analize.

“Posebno je problematično što gospodin Pavlović već duži niz godina u javnom prostoru iznosi tvrdnje o neminovnom finansijskom kolapsu, nemogućnosti servisiranja obaveza i neodrživosti javnih finansija Republike Srpske.

Uprkos tim kontinuiranim najavama, Republika Srpska sve svoje obaveze servisira uredno i na vrijeme, redovno refinansira dospjele obaveze i zadržava pristup tržištu kapitala. Činjenica da se najavljeni scenariji bankrota uporno ne ostvaruju ozbiljno dovodi u pitanje analitičku utemeljenost takvih procjena”, naveli su iz Ministarstva finansija za Srnu.

Dodatno, poređenja sa mjerama koje su pojedine zemlje uvodile u vanrednim okolnostima, poput Mađarske, naveli su, iznose se bez ikakvog konteksta institucionalnog, regulatornog i fiskalnog okvira u kojem su te mjere donesene.

“Takva selektivna i populistička poređenja ne predstavljaju relevantan argument u ozbiljnoj raspravi o javnim finansijama, već služe isključivo stvaranju negativnog narativa bez utemeljenja u realnim pokazateljima. Javni diskurs o zaduživanju zahtijeva odgovornost, preciznost i dosljednost”, naglasili su iz Ministarstva finansija.

Kontinuirano iznošenje dramatičnih ocjena koje se ne potvrđuju u praksi ne može se smatrati stručnom analizom, već ponavljanjem unaprijed formiranih stavova koji ne prolaze test stvarnosti”, konstatovali su iz Ministarstva finansija.

Dodali su da retorička pitanja o tome “ko će vraćati dug” ignorišu osnovne principe javnih finansija.

“Javni dug se ne posmatra kroz apsolutan broj stanovnika, već kroz odnos duga prema BDP-u, fiskalni kapacitet i dinamiku privrednog rasta. Demografski izazovi postoje u cijeloj Evropi, ali oni sami po sebi ne znače fiskalni kolaps niti nemogućnost servisiranja obaveza.

Kritički osvrt na zaduživanje je legitiman i poželjan, ali mora biti zasnovan na činjenicama, ekonomskoj logici i potpunom sagledavanju konteksta. Selektivna poređenja, pojednostavljena tumačenja i kontinuirano prizivanje finansijskog sloma ne doprinose objektivnom informisanju javnosti i ekonomskom razvoju, nego isključivo stvaranju nezadovoljstva među građanima na osnovu tih laži i poluistina”, ukazali su iz Ministarstva finansija.

Poručili su da će Republika Srpska i dalje voditi odgovornu politiku upravljanja javnim finansijama, zasnovanu na realnim tržišnim uslovima i urednom izvršavanju svih preuzetih obaveza.