Znate li šta je Savinac? Ima ih više, a sva su spojena legendom

26.01.2026. | 22:07

Savinac je naziv koji nose različita mjesta u Srbiji, često brda, livade ili izvori, a u narodnom predanju se gotovo uvijek povezuje sa kratkim zadržavanjem Svetog Save tokom njegovih putovanja.

Ova mjesta nose duboku simboliku i značaj u kolektivnoj svijesti naroda.

Legenda kazuje da je Sveti Sava, putujući zemljom prerušen kao običan putnik ili monah, sjeo da se odmori na tim mjestima.

Prema narodnom vjerovanju, na tim mjestima je: zastao da se pomoli,oslonio na svoj štapili blagoslovio zemlju i ljude u okolini.

Od tog trenutka, ta mjesta su postala poznata kao Savinac, što znači “Savino mjesto odmora”.

Priča duboke simbolike

Ova priča nije samo dio folklora, već nosi duboku simboliku u kojoj Sveti Sava nije predstavljen kao udaljeni svetitelj, već kao putnik među ljudima – on je neko ko se kreće, zastaje, razgovara i blagosilja.

Savinac, kao simbol, predstavlja mir, predah i zaštitu. To su mjesta gdje se vjeruje da je Sveti Sava ostavio svoj blagoslov, čineći ih posebnim u očima lokalnog stanovništva.

Ova mjesta su često postajala svetilišta ili mjesta okupljanja, gdje se ljudi i danas okupljaju da pronađu mir i duhovnu snagu.

Sveti Sava, kao istorijska ličnost i svetitelj, ostavio je neizbrisiv trag u srpskoj kulturi i duhovnosti. Njegova putovanja i djela su inspirisala mnoge legende i priče, a Savinac je samo jedan od mnogih primjera kako je njegov uticaj duboko ukorijenjen u narodnom predanju.

Savinac u Srbiji

U našoj zemlji postoji nekoliko mjesta koja nose to ime. Zvanično tu su Savinac, selo u opštini Boljevac u okrugu Zaječara, kao i Savinac, selo u opštini Bojnik u Jablaničkom okrugu.

Savinac kao lokalitet je kraj Gornjeg Milanovca. U pitanju je geografsko ime (oblast) pored reke Dičine, a često se poistovećuje sa dijelom naselja Šarani.

Savinac kao urbano ime postoji i u Beogradu na Vračaru. To je istorijski naziv za dio grada. Nepravilno se više ne koristi kao zvanično naselje, ali je poznat kao termin u lokalnoj upotrebi).

Dakle, bar 3 puna naselja, plus jedan poznati lokalitet/istorijski naziv u Srbiji nosi ime Savinac u jednoj ili drugoj formi.

U nekim krajevima ime Savinac može biti i manji lokalni toponim ili zaseok, koji nije zasebno naselje u zvaničnoj statistici, ali se koristi u narodu (npr. vinogradi, brda, livade itd.). Broj tih manjih naziva teško je precizno utvrditi bez lokalnih lista toponima, ali najčešće se pominju još nekoliko takvih uličnih imenovanja i lokalnih upotreba, prenosi Telegraf.