SPC slavi velikog sveca: Ove narodne običaje valja ispoštovati, evo šta se savjetuje djevojkama koje se nisu udale

07.06.2026. | 07:51

Sedmog juna Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici slave Svete mučenike pivske i Treće obretenje glave Svetog Jovana Krstitelja.

S obzirom na to da je Sveti Jovan jedan od najpoštovanijih svetaca, njegovi dani se proslavljaju više puta tokom godine. Tako se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi praznuje 20. januara, 7. jula na dan rođenja i 29. avgusta kao Usekovanje.

Treće obretenje glave Svetog Jovana Krstitelja

U 8. vijeku, u vrijeme ljutog ikonoborstva, glava Svetog Jovana bila je prenesena u Komane, mjesto progonstva Svetog Jovana Zlatoustog. Ali kada je ikonoborstvo prestalo, u vrijeme cara Mihaila i patrijarha Ignjatija, 850. godine glava Svetog Jovana bila je prenesena u Carigrad i tamo položena u придворnoj carskoj crkvi.

Narodno vjerovanje savjetuje da se na ovaj dan izbjegavaju teži poslovi, naročito oni koji uključuju rad sa oštrim predmetima poput noževa. Ovaj dan se smatra pogodnim za branje ljekovitih biljaka kao što su kantarion, metvica, lincura i konjski čubar. Postoji i rašireno vjerovanje da Sunce na ovaj dan kreće nazad sa sjevera prema jugu, tri puta stane i zaigra.

Prema narodnoj tradiciji, djevojka na koju je bačena kletva da se ne uda treba ovog dana da se pomoli u crkvi ili manastiru posvećenom Svetom Jovanu, upali svijeću i ostavi skroman prilog. Vjeruje se da će na taj način kletva biti otklonjena.

Tropar (glas 4):

Kao božansko blago sakriveno u zemlji, Hristos nam otkri tvoju glavu, proroče i Pretečo. Svi koji smo se sabrali da proslavimo pronalazak tvoje svete glave, pjesmama divnim Spasitelju pjevamo, koji nas spasava od propasti tvojim molitvama.

Sveti mučenici pivski

Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve kanonizovao je žrtve zločina u Pivi, u čijim selima je od 6. do 12. juna 1943. godine nacistička Princ Eugen divizija pobila 1.290 nedužnih duša, među kojima 549 djece i mladih do 20 godina.

Samo u Dolima 7. juna stradale su 522 osobe, od kojih 109 djece mlađe od 15 godina. Dola su, kao najveće stratište u ovom kraju, postala mjesto sabornog spomena svih pivskih novomučenika.

U sastavu njemačke Princ Eugen divizije, koja je izvršila zločin u Pivi, bio je veliki broj folksdojčera i bosanskohercegovačkih ustaša, a u pokolju u Velici su, osim Nijemaca, učestvovali i balisti i vulnetari (tzv. muslimanska milicija) iz Plava, Gusinja, Bihora i sa Kosova i Metohije, od kojih su mnogi poslije rata čak uživali povlastice.