Poslije tri vijeka: Objavljen prvi tom „Slavenosrpskih hronika“
09.03.2026. | 14:50Biblioteka Srpske patrijaršije objavila je prvi tom “Slavenosrpskih hronika” grofa Đorđa Brankovića, čime je, blagoslovom Njegove svetosti patrijarha Porfirija, ovo kapitalno djelo srpske istoriografije prvi put prevedeno na savremeni srpski jezik, i to poslije više od tri vijeka od njegovog nastanka.
“Hronike”, koje su pisane na srpskoslovenskom jeziku, jedinstveno su djelo srpske istorije koje zauzima jedno od najznačajnijih mjesta u srpskoj starijoj književnosti, saopšteno je iz Biblioteke Srpske patrijaršije.
U saopštenju se dodaje se da je ovo značajno djelu bilo polazište za brojne srpske istoričare 18. i 19. vijeka.
Prevodom ovog djela na savremeni srpski jezik naučnoj javnosti biće omogućen kritički pristup tom cjelokupnom djelu srpske istoriografije, i to poslije više od tri vijeka od njegovog nastanka.
Na prevodu je radila profesor Ana Krečmer, a na redakturi prevoda i prenošenju specifične bogoslovske terminologije na savremeni srpski jezik radili su akademik Jasmina Grković Mejdžor i profesor Zoran Ranković.
Rad na ovom projektu obavlja se više godina u kontinuitetu, uz podršku Uprave za saradnju s crkvama i vjerskim zajednicama Ministarstva pravde Srbije, a štampanje prvog toma je realizovano uz podršku Ministarstva kulture Srbije.
Originalni primjerak “Slavenosrpskih hronika” čuva se u Biblioteci Srpske patrijaršije, a sastavljen je od pet knjiga sa ukupno 3.279 rukopisnih strana.
Sve do sada ovo jedinstveno djelo srpske istorije nije sveobuhvatno prevođeno, te nije bilo dostupno naučnoj javnosti.
Nakon prvog toma koji obuhvata prvu i drugu knjigu /17. i 18. vijek/, u narednim godinama očekuje se štampanje preostalih knjiga “Hronika”, već su prevedene treća i četvrta, u toku je rad na petoj knjizi.
U saopštenju se ističe da je sljedeće godine u planu štampanje obimnije treće knjige koja sadrži više od 300 strana, zatim četvrte koja sadrži više od 800 strana, te na kraju još obimnije pete knjige.
“Slavenosrpske hronike” grofa Đorđa Brankovića /nastale između 17. i 18. vijeka/, predstavljaju prvu modernu sintezu srpske istorije i temelj nacionalne istorijske svijesti, a pisane su na srpskoslovenskom jeziku tokom grofovog dugogodišnjeg zatočeništva u Austriji, s ciljem da kroz pet knjiga pokažu slavnu prošlost Srba.
Ovo kapitalno djelo je, zbog teškog jezika, ostalo vijekovima nedostupno široj javnosti, sve do sadašnjeg prevoda na savremeni srpski jezik pod okriljem Patrijaršije.
Grof Đorđe Branković /1645–1711/ bio je srpski diplomata, pisac i jedna od najtragičnijih i najkontroverznijih ličnosti srpske novije istorije. Tvrdio je da je direktni potomak srednjovjekovne despotske loze Brankovića, a težio obnovi srpske despotovine, zamišljene kao “Ilirsko carstvo”, na čijem bi čelu bio on kao nasljedni vladar.
Austrijske vlasti su ga uhapsile 1689. godine u Kladovu pod izgovorom da predstavlja opasnost po vojne operacije, pa je ostatak života, pune 22 godine, proveo u internaciji u Beču i Hebu, gdje je i umro 1711. godine.
