Policija oduzima zastave, a ima li kazne: Otkrili smo šta kaže zakon, a šta praksa FOTO

Nikolina Stojanović | BL Portal

03.07.2026. | 13:00

Može li vas policija u Republici Srpskoj kazniti samo zato što ste na automobil ili drugi javni prostor istakli određenu zastavu? Postoji li uopšte spisak zabranjenih simbola ili sve zavisi od procjene policajca na licu mjesta?

Ova pitanja ponovo su dospjela u fokus javnosti nakon više intervencija policije zbog isticanja zastava sa ljiljanima, nekadašnje zastave Bosne i Hercegovine koja se povezuje sa ratnim periodom. U pojedinim slučajevima zastave su oduzimane, protiv građana su pokretani prekršajni postupci, ali sudovi nisu uvijek donosili osuđujuće presude.

Istovremeno, Vlada Republike Srpske juče je utvrdila Prijedlog zakona o dopunama Krivičnog zakonika Republike Srpske kojim se prvi put predlaže posebno krivično djelo javnog promovisanja i isticanja zastava i simbola Armije BiH, kao i veličanja ustaštva i ustaške ideologije NDH.

To je otvorilo sasvim logično pitanje, šta je danas, prema važećim propisima, zaista zabranjeno?

BL portal zato je zatražio odgovor od Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, a pravno tumačenje potražio i kod  advokata.

Nema liste zabranjenih zastava

Odgovor koji smo dobili mogao bi iznenaditi mnoge. U važećem Zakonu o javnom redu i miru Republike Srpske ne postoji član koji nabraja zastave ili simbole čije je isticanje automatski zabranjeno.

Umjesto toga, zakon policiji ostavlja da u svakom konkretnom slučaju procijeni da li je došlo do narušavanja javnog reda i mira.

Iz Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske za BL portal navode da policijski službenici postupaju na osnovu članova 7. i 8. Zakona o javnom redu i miru Republike Srpske.

“Prilikom postupanja policija procjenjuje da li javno isticanje određenih simbola dovodi do uznemirenja i negodovanja građana, te na osnovu procjene bezbjednosnog rizika preduzima mjere radi sprječavanja eskalacije i mogućeg narušavanja javnog reda i mira”, saopšteno je iz MUP-a Republike Srpske.

Drugim riječima, policija ne utvrđuje da li je određena zastava zabranjena zato što je riječ baš o toj zastavi, već procjenjuje da li njeno isticanje, u konkretnim okolnostima, predstavlja narušavanje javnog reda i mira.

Advokati: Zakon kažnjava ponašanje, ne simbol

Upravo u tome vide suštinu i pravnici. Advokat Milan Malešević navodi da zakon ne zabranjuje određeni simbol i da se ostavlja prostor za procjenu svakog pojedinačnog slučaja.

“Generalno se radi o faktičkom pitanju koje se cijeni od slučaja do slučaja. Smatram da isticanje zastave BiH ne može biti kažnjivo ni u kojem slučaju, odnosno da samo isticanje zastave, bez obzira na ponašanje, ne ulazi u obilježja bilo kojeg prekršaja. Kažnjivo može biti provociranje, ali se samo isticanje zastave BiH ne može smatrati provociranjem”, rekao je Malešević.

Sličnog je mišljenja i advokat Aleksandar Jokić.

“Zvanične zastave država ne mogu izazivati uznemiravanje u pravnom smislu. Ne može neko reći da ga uznemirava zastava Republike Srpske ili Bosne i Hercegovine i da to samo po sebi bude prekršaj. Problem mogu predstavljati ratne zastave ili simboli povezani sa fašizmom, šovinizmom ili sličnim ideologijama. Dakle, ne postoji jasan spisak šta se ne smije isticati, već se svaki slučaj procjenjuje pojedinačno, u zavisnosti od okolnosti i eventualnog narušavanja javnog reda i mira”, kaže Jokić.

Zašto onda policija oduzima zastave?

Odgovor leži upravo u načinu na koji je napisan važeći zakon.

Član 7. Zakona o javnom redu i miru predviđa kažnjavanje isticanja simbola, slika ili tekstova “nepristojnog, uvredljivog ili uznemirujućeg sadržaja”, dok član 8. sankcioniše ponašanje kojim se izaziva osjećaj ugroženosti ili uznemirenosti građana.

Međutim, zakon ne određuje koji su to simboli, niti pravi spisak zabranjenih obilježja.

Zbog toga policija u konkretnom slučaju procjenjuje da li postoje elementi prekršaja, može privremeno oduzeti sporni predmet i podnijeti zahtjev za pokretanje postupka, ali konačnu odluku donosi sud.

Upravo zato se u praksi dešava da policija reaguje, dok sud kasnije utvrdi da nisu ispunjeni uslovi za kažnjavanje.

Novi zakon mogao bi prvi put precizirati šta je zabranjeno

Ako predložene dopune Krivičnog zakonika Republike Srpske budu usvojene u Narodnoj skupštini, dosadašnja praksa mogla bi biti značajno promijenjena.

Za razliku od važećih propisa, koji sankcionisanje uglavnom vežu za procjenu da li je narušen javni red i mir, novi zakon prvi put bi eksplicitno kriminalizovao javno promovisanje i isticanje zastava i simbola Armije BiH, kao i veličanje ustaštva i ustaške ideologije NDH.

Do tada, međutim, odgovor na pitanje koje je posljednjih dana izazvalo najviše polemika ostaje isti, a to je da u Republici Srpskoj danas ne postoji zakonski spisak zastava ili simbola čije isticanje automatski predstavlja prekršaj, već se svaki slučaj procjenjuje pojedinačno, a konačnu riječ ima sud.