Počela Siropusna nedjelja: Evo šta se nikako ne smije raditi uoči Vaskršnjeg posta
17.02.2026. | 11:24Siropusna nedjelja zauzima posebno mjesto u pravoslavnoj tradiciji, jer predstavlja neposrednu pripremu za Vaskršnji post. U narodu je poznata i kao Bijela nedjelja, a prate je brojna vjerovanja i običaji koji se i danas poštuju, naročito u tradicionalnim porodicama.
Bijela ili Siropusna nedjelja, koja predstavlja uvod u Vaskršnji post, dobila je naziv zbog pravila ishrane kojih bi vjernici trebalo da se pridržavaju. Tokom ove nedjelje više se ne jede meso, ali su dozvoljeni mliječni proizvodi, sir i jaja. Upravo ta promjena simbolizuje postepeni ulazak u post i duhovno smirivanje prije velikog uzdržanja koje slijedi.
Prema narodnim vjerovanjima i običajima koji su se zadržali do današnjih dana, Siropusna nedjelja, odnosno Siropusna sedmica (kako stoji u crkvenom kalendaru) je vrijeme kada treba izbjegavati svađe, teške ijreči i konflikte. Smatralo se da nije dobro ući u post sa ljutnjom; kako se govorilo, “ono što uneseš u post, prati te kroz cijelu godinu”. Zato su ljudi ovih dana obilazili rodbinu i komšije, mirili se i obnavljali odnose.
Poseban značaj ima poslednji dan – Bijele poklade, poznate i kao dan praštanja. Tada se, prema običaju, traži oproštaj od bližnjih uz riječi: “Oprosti mi”, na šta se odgovara: “Bog da oprosti, i ti meni oprosti”. U mnogim porodicama ovaj običaj se i dalje poštuje, jer se vjeruje da se u post mora ući čistog srca. Među narodnim običajima koji su se zadržali u pojedinim krajevima Srbije jeste i paljenje vatri uoči poklada. Vatra je u narodnom vjerovanju simbol očišćenja i novog početka, pa se smatralo da plamen “sagorijeva” loše misli i neslogu.
U nekim sredinama ranije su organizovane i maskirane povorke, što je ostatak starijih običaja koji su se vremenom uklopili u crkveni kalendar. Ipak, suština Siropusne nedjelje nije u veselju, već u smirivanju, pripremi i praštanju.
Vjernici ovih dana češće odlaze u crkvu, prisustvuju bogosluženjima i razmišljaju o početku posta. Smatra se da je Siropusna nedjelja most između svakodnevice i vremena uzdržanja, period u kom se polako mijenja ritam života.
