Pada usred Gospojinskog posta: Sutra je veliki praznik posvećen Svetom Stefanu

14.08.2026. | 21:54 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Srpska pravoslavna crkva i vjernici sutra, 15. avgusta, obilježavaju Prenos moštiju Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana. Važno je napraviti razliku – nije riječ o Stevanjdanu, prazniku Svetog Stefana koji se obilježava 9. januara, već o danu posvećenom pronalasku i prenosu njegovih svetih moštiju.

Ove godine praznik pada u subotu i to drugog dana Gospojinskog posta, jednog od najstrožih višednevnih postova u pravoslavlju. Zbog toga je važno i kakva pravila posta važe 15. avgusta.

Sveti Stefan bio je jedan od sedmorice đakona koje su apostoli izabrali da pomažu siromašnima i brinu o prvim hrišćanskim zajednicama. Zbog propovijedanja hrišćanske vjere izveden je pred starešine i kamenovan, zbog čega je ostao upamćen kao prvomučenik – prvi hrišćanin koji je stradao za Hrista.

Prema novozavjetnom predanju, posebno je upečatljivo ono što se dogodilo u posljednjim trenucima njegovog života. Dok su ga kamenovali, Sveti Stefan nije proklinjao svoje neprijatelje, već se molio da im taj grijeh ne bude uračunat.

Zašto se 15. avgusta obilježava Prenos moštiju Svetog Stefana?

Praznik koji je sutra u crkvenom kalendaru nije dan stradanja Svetog Stefana. Srpska pravoslavna crkva 15. avgusta, odnosno 2. avgusta po julijanskom kalendaru, obilježava Prenos moštiju Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana.

Prema crkvenom predanju, poslije njegovog kamenovanja tijelo je ostavljeno izvan grada. Gamalil, ugledni jerusalimski učitelj, pobrinuo se da tijelo Svetog Stefana bude uzeto i sahranjeno na njegovom imanju u Kafargamali. Na tom mjestu kasnije su sahranjeni i Nikodim, Gamalil i njegov sin Aviv.

Mošti su dugo ostale skrivene, a kada su vijekovima kasnije pronađene, njihov pronalazak i prenos postali su događaj koji Crkva čuva u svom kalendaru.

Sveti Stefan ima posebno mjesto među pravoslavnim vjernicima i veliki broj porodica u Srbiji proslavlja ga kao krsnu slavu. Njegov glavni praznik, Stevanjdan, obilježava se 9. januara, trećeg dana Božića, dok je praznik 15. avgusta posvećen prenosu njegovih moštiju.

Kako se posti 15. avgusta?

Praznik pada na samom početku Gospojinskog posta, koji je počeo 14. avgusta i traje do praznika Uspenja Presvete Bogorodice, odnosno Velike Gospojine, 28. avgusta.

Pošto 15. avgust 2026. pada u subotu, posti se na ulju. Dozvoljena su posna jela pripremljena sa biljnim uljem, dok se ne jedu meso, mlijeko, sir, jaja i druge namirnice životinjskog porijekla. Riba se ovog dana ne jede.

Tokom Gospojinskog posta subotom i nedjeljom dozvoljeni su ulje i vino, dok se riba razrješava na praznik Preobraženja Gospodnjeg, 19. avgusta.

Ipak, Crkva neprestano podsjeća da post nije samo pitanje hrane. Tjelesno uzdržavanje trebalo bi da prati i duhovni post – molitva, praštanje, uzdržavanje od svađa, ogovaranja, osuđivanja, gnjeva i loših djela.

Upravo život Svetog prvomučenika Stefana nosi jednu od najsnažnijih poruka takvog posta. Prema hrišćanskom predanju, čak ni pred smrću nije tražio osvetu nad ljudima koji su ga kamenovali, već se za njih molio.

Zato praznik Prenosa njegovih moštiju, koji ove godine pada na samom početku Gospojinskog posta, vjernike podsjeća da post ne znači samo promijeniti ono što je na tanjiru, već pokušati da promijenimo i ono što nosimo u sebi.