Najdetaljnije uputstvo za alergičare: Ako imate problem, ovo morate znati! FOTO

Nikolina Stojanović | BL Portal

30.05.2026. | 07:28

U Banjaluci, kao i širom Republike Srpske, u toku je intenzivna polenska sezona, a trenutno dominiraju umjerene do visoke koncentracije polena trava, dok se u narednom periodu očekuje dodatno pogoršanje situacije i pojava izrazito jakih alergena poput ambrozije i pelina, potvrđeno je za BL portal iz Poljoprivrednog instituta Republike Srpske.

Kako navode iz Instituta, praćenje aeroalergenog polena u gradu sprovodi se svakodnevno na području urbanog i industrijskog dijela Banjaluke, uz primjenu standardizovane metodologije Međunarodnog udruženja za aerobiologiju. Analize se rade tokom cijelog perioda polinacije, koji traje od početka februara do kraja oktobra, a rezultati se javnosti redovno dostavljaju kroz tzv. „polenski semafor“.

U odgovoru za BL portal, iz Instituta pojašnjavaju da se vizuelna identifikacija reprezentativnih uzoraka vrši svakodnevno pod svjetlosnim mikroskopom, na osnovu morfoloških karakteristika polena, čime se dobija uvid u aktuelne koncentracije i vrste koje su prisutne u vazduhu.

Trenutno stanje

Analize pokazuju prisustvo niskih do umjerenih koncentracija bokvice i koprive, dok su koncentracije polena trava umjerene do visoke i predstavljaju dominantan sezonski alergen.

„Polen trava predstavlja najjači alergen, jer već koncentracija od 6 p/m³ može izazvati simptome alergijskih reakcija kod 50% osjetljivih osoba“, navode iz Instituta za BL portal.

Pored trava, zabilježene su i niske do umjerene koncentracije polena drveća, uključujući lipu, kesten i bor, kao i prisustvo korovskih vrsta u manjem intenzitetu.

Stručnjaci upozoravaju da se u narednom periodu očekuje dodatno jačanje polenske aktivnosti, posebno zbog meteoroloških uslova. Kako objašnjavaju, klimatske promjene značajno utiču na sezonsku dinamiku polena – više temperature dovode do ranijeg cvjetanja, duže vegetacione sezone i veće produkcije polena.

Takođe, sušni i vjetroviti periodi doprinose dužem zadržavanju polena u atmosferi i njegovom lakšem širenju na veće udaljenosti, dok padavine mogu imati dvostruki efekat – kratkoročno smanjenje koncentracija, ali i nagli porast nakon stabilizacije vremena i ubrzanog rasta vegetacije.

Iz Instituta dodatno upozoravaju da olujni vremenski uslovi mogu biti posebno problematični za osjetljive osobe, jer jaki vjetrovi podižu velike količine polena, dok visoka vlažnost može dovesti do pucanja polenskih zrna i stvaranja mikroskopskih čestica koje lakše prodiru duboko u disajne puteve.

„Tokom nevremena može doći do naglog povećanja akutnih astmatičnih napada kod osjetljivih osoba, pa se preporučuje izbjegavanje boravka napolju, zatvaranje prozora i redovna terapija kod alergičara“, ističu oni.

Novi alergeni tek dolaze

Prema trenutnim prognozama, u narednom periodu očekuje se porast koncentracija trava, kao i pojava novih jakih alergena poput pelina i ambrozije, čija sezona polinacije traje sve do jeseni, a u slučaju ambrozije i do novembra.

Takođe se najavljuje nastavak sezone bokvice, koprive i kiselice, uz varijacije u koncentracijama u zavisnosti od vremenskih prilika.

Iz Poljoprivrednog instituta za BL portal poručuju da je praćenje „polenskog semafora“ od ključnog značaja za alergične osobe, te savjetuju građanima da izbjegavaju boravak napolju u danima visokih koncentracija, posebno tokom vjetrovitog i olujnog vremena, kao i da redovno koriste propisanu terapiju.