Demografski alarm: Srpska za desetak godina izgubila oko 60.000 stanovnika

13.01.2026. | 12:22

Republika Srpska je proteklih desetak godina izgubila oko 60.000 stanovnika po osnovu prirodnog priraštaja i unutrašnjih migracionih kretanja, a proces depopulacije je i u većem dijelu Jugoistočne Evrope, objavio je časopis Republičkog zavoda za statistiku “Pokazatelj”.

Za raziliku od ovog dijela Evrope, razvijene zemlje na evropskom kontinentu uspijevaju da imigracijom djelimično ublaže negativne efekte prirodnog smanjenja stanovništva.

“Upravo imigracioni priliv radno sposobnog stanovništva omogućava ovim zemljama da očuvaju demografsku stabilnost i zadrže pozitivan ili neutralan populacioni bilans”, navedeno je u časopisu.

Od 2020. do 2024. godine broj živorođenih u Republici Srpskoj bio je između 9.118 i 9.309, bez izraženog trenda rasta ili pada.

Najviše živorođenih zabilježeno je 2023. godine, 9.309, a samim tim, u istoj godini je zabilježena i najviša stopa nataliteta od 8,4 promila.

Prosječna stopa nataliteta u EU, prema posljednjem raspoloživom podatku iz 2024. godine, iznosila je 7,9 promila, što je nešto niže od stope nataliteta u Republici Srpskoj.

Prosječna dob majke pri rođenju djeteta povećana je sa 29,4 na 29,8 godina, a pri prvom porođaju dostigla je 28,2 godine.

Ovo je u skladu sa trendovima u Evropi, gdje žene sve kasnije stupaju u roditeljstvo zbog dužeg obrazovanja, ekonomske nesigurnosti i težnje ka karijeri, navedeno je u časopisu.

Ukupna prosječna dob majke pri rođenju djeteta u zemljama EU u 2023. godini iznosila je 31,2 godine, a pri rođenju prvog djeteta 29,8 godina.

Takođe je ukazano da se u Srpskoj pozitivan trend uočava u pogledu stope ukupnog fertiliteta, odnosno prosječnog broja djece po ženi.

Stopa ukupnog fertiliteta, u posmatranom petogodišnjem periodu, bilježi rast sa 1,38 u 2020. na 1,47 u 2024. godini, kada je zabilježena i najviša stopa ukupnog fertiliteta.

Te vrijednosti stopa ukupnog fertiliteta su i dalje ispod nivoa potrebnog za prostu reprodukciju stanovništva, za šta je potrebna stopa od 2,1.

Poređenje sa zemljama EU pokazuje da je stopa ukupnog fertiliteta u Republici Srpskoj relativno slična evropskom prosjeku koji je u 2023. iznosio oko 1,38 djece po ženi.

To znači da se fertilitet u Republici Srpskoj u 2024. godini od 1,47 našao nešto iznad evropskog prosjeka.