Žarište zemljotresa! Banjalučko seizmičko područje obuhvata oko 10.000 kilometara kvadratnih

25.10.2026. | 11:57 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Banjalučko seizmičko područje obuhvata oko 10.000 kilometara kvadratnih, a maksimalni očekivani intenzitet zemljotresa je sedmog, osmog i devetog stepena po Merkalijevoj skali, podaci su Sektora za seizmologiju Hidrometeorološkog zavoda Republike Srpske.

Osnovne karakteristike seizmičnosti ovog područja definisane su na osnovu podataka o zemljotresima koji su se dogodili na banjalučkom području, kao i iz žarišta koja okružuju ovaj region i na njemu ostvaruju značajne seizmičke efekte.

Prva serija zemljotresa na ovom području desila se 1888. godine, a najjači potres je bio 5,7 stepeni Rihterove skale.

Prema podacima Sektora za seizmologiju, druga serija potresa se desila 1935. godine, a najjači od ukupno sedam zemljotresa desio se 11. oktobra i bio je 5,1 stepen po Rihteru.

Četiri jaka zemljotresa desila su se 26. i 27. oktobra 1969. godine u kojima je poginulo 15 ljudi.

Glavni udar desio se 27. oktobra u 8.10 časova sa magnitudom 6,6 stepeni Rihterove skale, nakon kojeg je uslijedio potres od 4,7 stepeni. Ovim udarima prethodili su potresi jačine 5,6 i 4,8 stepeni.

Katastrofalne posljedice pretrpjelo je više opština Bosanske Krajine – Banjaluka, Čelinac, Laktaši, Gradiška, Prnjavor, Kotor Varoš, Kneževo, Srbac, Ključ, Jajce, Prijedor, Sanski Most, Kozarska Dubica i Novi Grad.

Najteže posljedice po stanovništvo zemljotres je imao na banjalučkom području, gdje je povrijeđeno 1.117 osoba, a 15 izgubilo život.

U zgradi “Titanik”, koja je pretrpjela teška konstruktivna oštećenja, poginulo je 13 ljudi, u Ulici braće i sestara Kapor stradala je jedna djevojčica kada se na nju obrušio dio kuće dok se igrala u dvorištu, dok je ispred tadašnjeg restorana “Kozara” poginuo muškarac.

Veća ljudska stradanja izbjegnuta su zahvaljujući srećnoj okolnosti da je 26. oktobra 1969. godine bila nedjelja, odnosno neradni dan, čime je izbjegnut masovni boravak radnika u firmama, kao i učenika i studenata u školskim objektima.

S obzirom na to da je zemljotres izazvao oštećenja objekata, Štab narodne odbrane je 27. oktobar 1969. proglasio za neradni dan radi popisa štete, tako da ni tog dana, kada se desio glavni udar, nije bilo masovnog boravka učenika u školama.

Na području opštine Banjaluka najteže posljedice pretrpjeli su školski objekti,

Veća ili manja oštećenja nastala su na 131 školskoj zgradi, značajnija su zabilježena na 23 objekta osnovnih škola, devet srednjih, tri objekta ustanova visokog obrazovanja, te na po jednom studentskom i đačkom domu.