Banjaluka ponovo pod smogom: Građani upozoravali, a sud utvrdio kršenje Ustava FOTO

08.11.2026. | 07:31 Dodaj BL Portal kao Google izvor

Sa dolaskom hladnijih dana Banjaluka se ponovo suočava sa zagađenjem vazduha opasnim po zdravlje građana.

Ovo nije prvi put da se grad na Vrbasu suočava sa problemom zagađenog vazduha, a prošlogodišnja peticija vezana za ovaj problem dobila je sudski epilog. Advokat Dragana Stanković objavila je da je Okružni sud u Banjaluci donio presudu kojom je utvrdio da su Skupština grada i njen predsjednik prekršili Ustav Republike Srpske jer nikada nisu odgovorili na građansku peticiju povodom zagađenja vazduha, koju je pokrenula.

Novo zagađenje potvrdili su podaci sa više mjernih platformi, prema kojima je indeks kvaliteta vazduha na stranici „Eko akcije“ dostigao čak 221, što spada u kategoriju „veoma nezdravog“, uz izuzetno visoku koncentraciju opasnih PM2.5 suspendovanih čestica od 146. Istovremeno, prema podacima Republičkog hidrometeorološkog zavoda RS, Banjaluka je imala indeks kvaliteta vazduha šest, što predstavlja najvišu i najnepovoljniju kategoriju na zvaničnoj skali. Građanima i osjetljivim grupama upućeno je upozorenje da izbjegavaju boravak na otvorenom.

– Kada sam pozivala na potpisivanje peticije povodom zagađenja vazduha u Banjaluci, govorila sam da je peticija ustavno sredstvo i da građani imaju ustavno pravo da na nju dobiju odgovor. Skupština Grada Banjaluka međutim nikada nije na tu peticiju odgovorila i zato sam pokrenula sudski postupak. Sama sam bila tužilac, tj.tužiteljica – nisam htjela da građane uvlačim više u bilo kakve postupke – objavila je Dragana Stanković.

Ona je naglasila da vlasti ne smiju građane i njihova osnovna prava tretirati kao marginalnu temu.

– Sud im je zaprijetio kaznama (koje nisu baš visoke), ali one ne isključuju krivičnu odgovornost u slučaju nepoštovanja sudske odluke. Ne možete da blamirate i kršite Ustav Republike Srpske i naša ustavna prava – poručila je Dragana Stanković.

Iz Fondacije za zaštitu životne sredine „Prodiši“ ranije su upozorili da je samo na mjernoj stanici u naselju Lazarevo tokom prošle zime vazduh bio prekomjerno zagađen čak 80 dana.

Aktivisti Centra za životnu sredinu i fondacije „Prodiši“ ranije su na Trgu Krajine dijelili građanima „maglu u teglama“, ukazujući na to da Banjaluka nema čak ni uspostavljen sistem javnog uzbunjivanja u danima kada je zagađenje kritično, dok ključni koraci, od zabrane loženja uglja do širenja mreže daljinskog grijanja, ostaju mrtvo slovo na papiru.

Na početak još jedne teške sezone ranije je reagovao i gradski odbornik Igor Mandić, konstatujući da je „počela nova sezona smogovaca“.

– Dočekali smo još jednu jesen, a da se niko od nadležnih nije ozbiljno pozabavio kvalitetom vazduha u Banjaluci. Regulacioni planovi, zgradurine, krediti, lova, izbori, cirkusi, a najosnovnije stvari će čekati neke nove sezone, godine, budžete. Do tada, trudite se da ne dišete duboko – poručio je Mandić, podsjećajući da najavljivana vanredna sjednica Skupštine grada na ovu temu nikada nije održana.

Iz Gradske uprave Banjaluka tvrde da se aktivnosti na očuvanju kvaliteta vazduha sprovode kontinuirano, u skladu sa Kratkoročnim planom koji je usvojila Skupština grada.

Kako su objasnili, definisane su mjere pojačanog inspekcijskog nadzora ložišta privrednih subjekata, kontrola rada gradske toplane preko republičke inspekcije, zabrana i sankcionisanje paljenja otpada na otvorenom, kontrola emisije prašine na gradilištima, te pranje najprometnijih saobraćajnica. Takođe, Komunalna policija zadužena je za kontrolu individualnih ložišta i redovnog čišćenja dimnjaka, a upućena je i inicijativa republičkim organima za pooštravanje standarda na tehničkim pregledima vozila.

Iz Grada dodaju da su održani koordinacioni sastanci sa nadležnim institutima, inspekcijama i nevladinim sektorom, te da se preporuke Instituta za javno zdravstvo i stanje kvaliteta vazduha redovno objavljuju na zvaničnoj internet stranici, prenosi “Srpskainfo”.